ადა­მი­ა­ნე­ბი, რომ­ლებ­მაც კი­ბო და­ა­მარ­ცხეს
font-large font-small
ადა­მი­ა­ნე­ბი, რომ­ლებ­მაც კი­ბო და­ა­მარ­ცხეს
ამ­ბობ­და, ქმა­რი მი­მა­ტო­ვებ­სო



ეკა ნ-ძე იმ ადა­მი­ან­თა რიცხვს გა­ნე­კუთ­ვ­ნე­ბა, ვინც სიმ­სივ­ნე და­ა­მარ­ცხა. ის დღე­საც მღელ­ვა­რე­ბით იხ­სე­ნებს დღეს, რო­მელ­მაც მი­სი ცხოვ­რე­ბა მთლი­ა­ნად შეც­ვა­ლა: "8 წლის წინ, სრუ­ლი­ად მო­უ­ლოდ­ნე­ლად, სარ­ძე­ვე ჯირ­კ­ვალ­ში უცხო წარ­მო­ნაქ­მ­ნი შევ­ნიშ­ნე. რა თქმა უნ­და, ძა­ლი­ან შევ­შინ­დი და მე­ო­რე დღეს­ვე ექიმს მივ­მარ­თე. დი­აგ­ნო­ზი თავ­ზარ­დამ­ცე­მი გახ­ლ­დათ - სარ­ძე­ვე ჯირ­კ­ვ­ლის კი­ბო. ოპე­რა­ცია აუცი­ლებ­ლად უნ­და გა­კე­თე­ბუ­ლი­ყო. სა­ბედ­ნი­ე­როდ, სიმ­სივ­ნე ჯერ გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლი არ იყო და ოპე­რა­ცი­ა­მაც კარ­გად ჩა­ი­ა­რა. ძუ­ძუ მომ­კ­ვე­თეს და ამის გა­მო სა­ში­ნელ დეპ­რე­სი­ა­ში ჩავ­ვარ­დი, მაგ­რამ დღეს მა­ინც კმა­ყო­ფი­ლი ვარ: ოპე­რა­ცია საწყის ეტაპ­ზე გა­ვი­კე­თე და დღეს ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი ცხოვ­რე­ბით ვცხოვ­რობ. თა­ვი­დან გა­დაწყ­ვე­ტი­ლი მქონ­და პლას­ტი­კუ­რი ქი­რურ­გის­თ­ვის მი­მე­მარ­თა და სარ­ძე­ვე ჯირ­კ­ვა­ლი აღ­მედ­გი­ნა, მაგ­რამ გა­და­ვი­ფიქ­რე. მთა­ვა­რია, ცოცხა­ლი ვარ და ვი­ცი, რომ არ ღირს კი­ბოს დი­აგ­ნო­ზის გა­მო წი­ნას­წარ ვინ­მე გა­მო­ვიგ­ლო­ვოთ".


ნუ­ნუ მან­ჯ­გა­ლა­ძე, ონ­კო­ლო­გი:

- ძა­ლი­ან არ მიყ­ვარს ეს სიტყ­ვა - "კი­ბო", რად­გან ყვე­ლა სიმ­სივ­ნე კი­ბო არ არის და არც თვი­თონ კი­ბოა გა­ნა­ჩე­ნი. ჩვე­ნი ტემ­პე­რა­მენ­ტი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, ქარ­თ­ვე­ლე­ბი ამ და­ა­ვა­დე­ბას ძალ­ზე ემო­ცი­უ­რად და ტრა­გი­კუ­ლად გან­ვიც­დით, თუმ­ცა, ნე­ბის­მი­ერ ადა­მი­ანს აქვს იმის სა­შუ­ა­ლე­ბა, რომ სიმ­სივ­ნეს მო­ე­რი­ოს. აუცი­ლე­ბე­ლია, დრო­უ­ლი მკურ­ნა­ლო­ბა და პრე­ვენ­ცია, რომ მე­ტას­ტა­ზე­ბი ორ­გა­ნიზ­მ­ში არ გავ­რ­ცელ­დეს - ამ შემ­თხ­ვე­ვა­ში ჩვე­ნი პა­ცი­ენ­ტე­ბი პრაქ­ტი­კუ­ლად ჯან­მ­რ­თე­ლე­ბი რჩე­ბი­ან. სულ ვფიქ­რობ: რა­ტომ ჰგო­ნი­ათ, რომ კი­ბოა გა­ნა­ჩე­ნი და არა რევ­მა­ტიზ­მი, ან დი­ა­ბე­ტი, რომ­ლის დრო­საც ადა­მი­ა­ნი მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა წა­მალ­ზე და­მო­კი­დე­ბუ­ლი რჩე­ბა?

- ამ და­ა­ვა­დე­ბა­ზე ხალ­ხ­ში უამ­რა­ვი ცრურ­წ­მე­ნა და ცრუ წარ­მოდ­გე­ნაა გავ­რ­ცე­ლე­ბუ­ლი. რას გვეტყ­ვით ამის თა­ო­ბა­ზე?

- გე­თან­ხ­მე­ბით. იმა­საც ამ­ბო­ბენ, რომ კი­ბოს და­ნა არ უნ­და შე­ე­ხო­სო, მაგ­რამ ეს აბ­სურ­დუ­ლი აზ­როვ­ნე­ბაა. ოპე­რა­ცი­ით ნამ­კურ­ნა­ლე­ვი არა­ერ­თი პა­ცი­ენ­ტი მყავს, რო­მე­ლიც თავს კარ­გად გრძნობს. მე მყავს ერ­თი პა­ცი­ენ­ტი - სრუ­ლი­ად ახალ­გაზ­რ­და ქა­ლი, რო­მელ­საც სარ­ძე­ვე ჯირ­კ­ვ­ლის სიმ­სივ­ნე აღ­მო­აჩ­ნ­და. ოპე­რა­ცი­ას არ იკე­თებ­და - ამ­ბობ­და, ქმა­რი მი­მა­ტო­ვებ­სო. ლა­მის და­ვუ­ჩო­ქე, ვეხ­ვე­წე და ძლივს და­ვარ­წ­მუ­ნე. რად გინ­და ისე­თი ქმა­რი, რო­მე­ლიც შენს სი­ცოცხ­ლე­ზე წინ გა­რეგ­ნო­ბას აყე­ნებს-მეთ­ქი, სა­ბედ­ნი­ე­როდ, და­მი­ჯე­რა. მე­რე ქი­მი­ას არ იკე­თებ­და - თმა გამ­ც­ვივ­დე­ბაო. თმა მარ­თ­ლაც გას­ც­ვივ­და და ცო­ტა არ იყოს, გა­ნაწყე­ნე­ბუ­ლი იყო ჩემ­ზე, მაგ­რამ ახ­ლა კარ­გად არის, ახა­ლი თმაც ამო­უ­ვი­და და შე­მო­მი­რიგ­და. ასე­თი რამ ონ­კო­ლო­გე­ბის ცხოვ­რე­ბა­ში ხში­რად ხდე­ბა.

- ქალ­ბა­ტო­ნო ნუ­ნუ, ყვე­ლა­ზე რთუ­ლი კი­ბოს რო­მე­ლი ფორ­მაა?

- არ­სე­ბობს სიმ­სივ­ნის ოთხი ხა­რის­ხი: არა­დი­ფე­რენ­ცი­რე­ბუ­ლი, და­ბალ­დი­ფე­რენ­ცი­რე­ბუ­ლი, სა­შუ­ა­ლო დი­ფე­რენ­ცი­ა­ცი­ის და მა­ღა­ლი დი­ფე­რენ­ცი­ა­ცი­ის სიმ­სივ­ნე. მა­ღა­ლი დი­ფე­რენ­ცი­ა­ცი­ის სიმ­სივ­ნეს ყვე­ლა­ზე კარ­გი მიმ­დი­ნა­რე­ო­ბა ახა­სი­ა­თებს, მი­სი პროგ­ნო­ზიც სა­ი­მე­დოა, ასე­ვეა სა­შუ­ა­ლო დი­ფე­რენ­ცი­ა­ცი­ის სიმ­სივ­ნე. ძა­ლი­ან ცუ­დია არა­დი­ფე­რენ­ცი­რე­ბუ­ლი და და­ბალ­დი­ფე­რენ­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე­ე­ბი. ამი­ტომ, მათ გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რადღე­ბა სჭირ­დე­ბა, რომ მე­ტას­ტა­ზე­ბი არ გან­ვი­თარ­დეს. ასე­თი დი­აგ­ნო­ზის მქო­ნე პა­ცი­ენ­ტი გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი კონ­ტ­რო­ლის ქვეშ უნ­და იყოს: პირ­ველ წელს 4-ჯერ უნ­და მი­მარ­თოს თა­ვის ექიმს, მე­ო­რე წელს - ორ­ჯერ, ხო­ლო შემ­დეგ წე­ლი­წად­ში ერ­თხელ მა­ინც უნ­და ჩა­ი­ტა­როს გა­მოკ­ვ­ლე­ვე­ბი.

- სამ­წუ­ხა­რო შე­დეგს იძ­ლე­ვა სტა­ტის­ტი­კა: სიმ­სივ­ნით გარ­დაც­ვ­ლილ პირ­თა რა­ო­დე­ნო­ბა თან­და­თან იზ­რ­დე­ბა. რი­სი ბრა­ლია ეს?

- ბო­ლო წლებ­ში სიმ­სივ­ნით გარ­დაც­ვა­ლე­ბის შემ­თხ­ვე­ვებ­მა მარ­თ­ლაც მო­ი­მა­ტა. ეს იმის ბრა­ლია, რომ და­ა­ვა­დე­ბა ძა­ლი­ან გა­ა­ხალ­გაზ­რ­დავ­და. ად­რე სიმ­სივ­ნე მო­ხუც­თა და­ა­ვა­დე­ბად იყო მიჩ­ნე­უ­ლი, ახ­ლა კი, ახალ­გაზ­რ­დებ­საც ხში­რად ემარ­თე­ბათ. თუ ად­რე ყო­ველ წელს 7 თა­სი ახა­ლი შემ­თხ­ვე­ვა ფიქ­სირ­დე­ბო­და, ახ­ლა ეს რიცხ­ვი 12 ათა­სამ­დეა გაზ­რ­დი­ლი. რამ გა­მო­იწ­ვია ეს? - უამ­რავ­მა მი­ზეზ­მა: ჰა­ე­რის და­ბინ­ძუ­რე­ბამ, გა­მო­ნა­ბოლ­ქ­ვ­მა, რო­მე­ლიც კან­ცე­რო­გე­ნურ ნივ­თი­ე­რე­ბებს შე­ი­ცავს, ვაი-ფა­იმ და ახალ­მა ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­მა - ყვე­ლა ოჯახ­ში რამ­დე­ნი­მე მო­ბი­ლუ­რი მა­ინც აქვთ - ეს ყვე­ლა­ფე­რი ხომ ადა­მი­ა­ნის დას­ხი­ვე­ბას იწ­ვევს? სხვა­თა შო­რის, ჩვენ დღემ­დე ვიმ­კით ჩერ­ნო­ბი­ლის ავა­რი­ის შე­დე­გებ­საც. არას­წორ­მა რე­ჟიმ­მა და კვე­ბამ გა­ზარ­და საჭ­მ­ლის მომ­ნე­ლე­ბე­ლი ტრაქ­ტის სიმ­სივ­ნე­ე­ბის რიცხ­ვი. ამ ტი­პის სიმ­სივ­ნე­ე­ბი მთელ მსოფ­ლი­ო­ში იმა­ტებს, რაც სწრა­ფი კვე­ბის ობი­ექ­ტე­ბის დამ­სა­ხუ­რე­ბაა.

- რო­გორ ეუბ­ნე­ბით პა­ცი­ენტს, რომ მას კი­ბო აქვს?

- ეს ყო­ველ­თ­ვის მი­ჭირ­და და ახ­ლაც მი­ჭირს. მარ­თა­ლია, თა­ვის დრო­ზე ხე­ლი მო­მა­წე­რი­ნეს, რომ პა­ცი­ენ­ტ­მა თა­ვის და­ა­ვა­დე­ბა­ზე ყვე­ლა­ფე­რი უნ­და იცო­დეს და მხო­ლოდ ამის შემ­დეგ უნ­და ვუთხ­რა მის ახ­ლო­ბე­ლებს, მაგ­რამ სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში უფ­რო ხში­რად ახ­ლობ­ლებს ვე­უბ­ნე­ბით ხოლ­მე. წე­სით, პა­ცი­ენ­ტ­მა ყვე­ლა­ფე­რი უნ­და იცო­დეს თა­ვის მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე, წი­ნა­აღ­მ­დეგ შემ­თხ­ვე­ვა­ში არაფ­რად ჩათ­ვ­ლის და მკურ­ნა­ლო­ბის პრო­ცესს ზე­რე­ლედ მი­უდ­გე­ბა. ამი­ტომ, თა­ვი­დან შე­ფარ­ვით ვე­უბ­ნე­ბი, ვცდი­ლობ თან­და­თან შე­ე­გუ­ოს ამ აზრს. თავ­და­პირ­ვე­ლად მტკივ­ნე­უ­ლია იმის გაც­ნო­ბი­ე­რე­ბა, რომ საკ­მა­ოდ რთუ­ლი და­ა­ვა­დე­ბა აქვს. თა­ვი­დან ყვე­ლა გა­ნიც­დის, მაგ­რამ მე­რე გა­და­ხარ­შა­ვენ ამ ყვე­ლა­ფერს და ბრუნ­დე­ბი­ან.

- ვინ შე­დის რისკ-ჯგუფ­ში - ვის შე­იძ­ლე­ბა აღ­მო­აჩ­ნ­დეს სიმ­სივ­ნე?

- გან­სა­კუთ­რე­ბით ყუ­რადღე­ბა­მი­საქ­ცე­ვია ის ხალ­ხი, ვი­საც ეს და­ა­ვა­დე­ბა გე­ნე­ტი­კუ­რად აქვს: თუ დე­დას, ბე­ბი­ას, ბა­ბუ­ას, ან ახ­ლო­ბელს ჰქონ­და სიმ­სივ­ნე, მა­თი შთა­მო­მავ­ლო­ბა უფ­რო ყუ­რადღე­ბით უნ­და იყოს. ისე­დაც, 35 წელს ზე­მოთ, ყვე­ლა ქალ­მა უნ­და ჩა­ი­ტა­როს მა­მოგ­რა­ფია, პაპ­ტეს­ტი გა­ი­ა­როს და ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბა შე­ი­მოწ­მოს. არის ბევ­რი სიმ­სივ­ნე, რო­მე­ლიც 100%-ით იკურ­ნე­ბა - ასე­თია მა­გა­ლი­თად, სარ­ძე­ვე ჯირ­კ­ვ­ლის სიმ­სივ­ნე, თუ ის პირ­ველ სტა­დი­ა­ზე დად­გინ­დე­ბა და პა­ცი­ენტს ოპე­რა­ცი­უ­ლი მკურ­ნა­ლო­ბა დრო­უ­ლად ჩა­უ­ტარ­დე­ბა. მე ბევრ პა­ცი­ენტს ვიც­ნობ, რო­მელ­მაც ოპე­რა­ცია წლე­ბის წინ გა­ი­კე­თა, ახ­ლა ასაკ­ში­შე­სუ­ლი სულ სხვა და­ა­ვა­დე­ბის გა­მო და­დის კლი­ნი­კა­ში. ერთ-ერ­თი უკ­ვე 80 წლი­საა, ოპე­რა­ცია წლე­ბის წინ გა­ი­კე­თა და მე­რე არა­ფე­რი დას­ჭირ­ვე­ბია. თა­ვის ექიმ­ზე ხში­რად ბრა­ზობს - ძუ­ძუ ტყუ­ი­ლად მო­მაჭ­რაო, არა­და, ამის გა­მოა კარ­გად. ხში­რად მო­დის შე­მოწ­მე­ბა­ზე და მეც ვე­უბ­ნე­ბი: აღა­რა გაქვს კი­ბო, შენ შე­ჭა­მე-მეთ­ქი. თვი­თო­ნაც უკ­ვირს, რომ სიმ­სივ­ნის და­მარ­ცხე­ბა შეძ­ლო. სწო­რი მკურ­ნა­ლო­ბის შემ­დეგ ყვე­ლა პა­ცი­ენ­ტი პრაქ­ტი­კუ­ლად ჯან­მ­რ­თე­ლია, ოღონდ, თუ მე­ტას­ტა­ზე­ბი სხვა ორ­გა­ნო­ებ­ში არ გავ­რ­ცელ­დე­ბა. ამ დროს დი­დი რო­ლი ენი­ჭე­ბა ავ­თ­ვი­სე­ბი­ა­ნო­ბის ხა­რისხს.

- რამ­დე­ნად შე­საძ­ლე­ბე­ლია სიმ­სივ­ნის პრე­ვენ­ცია?

- ფილ­ტ­ვის, პან­კ­რე­ა­სის ან ღვიძ­ლის სიმ­სივ­ნის პრე­ვენ­ცია რთუ­ლია, რად­გან საწყის ეტაპ­ზე მათ გა­მოვ­ლე­ნას ძა­ლი­ან ძვი­რი გა­მოკ­ვ­ლე­ვე­ბი სჭირ­დე­ბა, მაგ­რამ კუ­ჭის, საყ­ლა­პა­ვი მი­ლის, სარ­ძე­ვე ჯირ­კ­ვ­ლის, ან კა­ნის სიმ­სივ­ნის თა­ვის დრო­ზე გა­მოვ­ლე­ნა და რა­დი­კა­ლუ­რი მკურ­ნა­ლო­ბა რთუ­ლი არ არის, თა­ნაც ეს სიმ­სივ­ნე­ე­ბი გან­კურ­ნე­ბა­დია. მკურ­ნა­ლო­ბი­სას რწმე­ნას უდი­დე­სი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა აქვს, ამი­ტომ ყვე­ლა პა­ცი­ენტს ვურ­ჩევ იაროს წმინ­და პან­ტა­ნა­სას სა­ხე­ლო­ბის ეკ­ლე­სი­ა­ში, რო­მე­ლიც ზა­ჰეს­ში სპე­ცი­ა­ლუ­რად ასე­თი ავად­მ­ყო­ფე­ბის­თ­ვის აშენ­და. ეს მათ და­ზი­ა­ნე­ბულ ნერ­ვულ სის­ტე­მას ძა­ლი­ან სჭირ­დე­ბა. ბო­ლოს მე კი­დევ ერ­თხელ გა­ვი­მე­ო­რებ - კი­ბო არ არის გა­ნა­ჩე­ნი, თუ პა­ცი­ენ­ტი დრო­უ­ლად იმ­კურ­ნა­ლებს და თა­ვის ჯან­მ­რ­თე­ლო­ბა­ზე იზ­რუ­ნებს.


ხა­თუ­ნა ჩი­გო­გი­ძე
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარები (0)
კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სიახლეები
მუსიკოსი, მხატვარი, მწერალი - ახალგაზრდა ქართველი სტუდენტის წარმატებები
ლარა იანი - მოდელი, რომელიც მილანში ცხოვრებამ შეცვალა
თიკო მოსემღვდლიშვილი სიყვარულსა და თავისუფლებაზე
"ჩეკისტებთან ერთსაათიანი კონსილიუმი ნიკოს მეუღლეს თმის გათეთრებად დაუჯდა"
მოსკოვის ცნობილი თეატრი, "სოვრემენნიკი", თბილისს პირველად 1961 წელს ესტუმრა.
"თუ სურვილი ქმედებაშიც აისახება, საბოლოო ჯამში, მიდიხარ მიზნამდე"
კვირის სიახლეები
კოალიციამ აშშ-ის მეთაურობით სირიაზე ავიადარტყმები მიიტანა - როგორ ეხმაურება ვლადიმერ პუტინი მომხდარს?
14 აპრილს გამთენიისას საერთაშორისო კოალიციამ, რომლის შემადგენლობაშიც აშშ, საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი შედის, სირიაში გარკვეულ ობიექტებზე დარტყმა მიიტანეს.
0 კომენტარი
"მეზობლებს კარზე კაკუნი რომ არ აეტეხათ, იმ არაკაცს შეიძლება, დედასთან ერთად, ბავშვებიც დაეხოცა"
ბარნოვის ქუჩაზე მომხდარი საზარელი მკვლელობის ახალი დეტალები
0 კომენტარი
საინტერესო დეტალები მსოფლიო ვარსკვლავებთან მუშაობის შესახებ
ქართულ სამზარეულოსა და კულტურაზე შეყვარებული გორან ბრეგოვიჩი
0 კომენტარი
"არ მინდა, ჩემმა შვილმა გაიგოს, რას ვსაქმიანობ" - ყოფილი ბიზნესლედი, რომელიც სასაფლაოების დამლაგებლად მუშაობს
38 წლის სასიამოვნო გარეგნობის ქალბატონი (რომელმაც ვინაობის გამხელა არ ისურვა) 2 წელია, ქალაქ რუსთავის სასაფლაოზე, საფლავების მომვლელია.
2 კომენტარი
სასამართლოში ნასროლი ბოთლი და გზა იურისტობიდან დიზაინერობამდე
დიზაინერობა 25 წლის ასაკში გადაწყვიტა და საბოლოოდ თქვა უარი იურისტობასა და ჟურნალისტობაზეც.
3 კომენტარი
ნანუკა ჟორჟოლიანმა ეფექტური და ჯანსაღი დიეტის რეცეპტი გაამხილა
ნანუკა ჟორჟოლიანი ბოლო პერიოდში შესაშურ ფორმაში ჩადგა. ტელეწამყვანი სხვადასხვა პერიოდში დიეტებით ებრძოდა ჭარბ წონას, თუმცა ზედმეტი კილოგრამების დაკლებასთან ერთად, მიღებული შედეგის შენარჩუნება არანაკლებ მნიშვნელოვანია.
4 კომენტარი
"დედამ ტელეფონში მითხრა, ჟენია დავკარგეთო და ყურმილიც გაითიშა... ისინი იღუპებოდნენ და მე ვერ ვუშველე"

25 მარტი მეორეკლასელი დარინასთვის ერთ-ერთი ლამაზი დღე უნდა ყოფილიყო, რომელსაც მეგობრის დაბადების დღეზე გასართობ ცენტრში გაატარებდა, თუმცა ყველაფერი ტრაგედიით დასრულდა... სავაჭრო-გასართობ ცენტრში მოულოდნელად ხანძარი გაჩნდა, შედეგად უამრავი ადამიანი დაიღუპა და მძიმედ დაშავდა.

1 კომენტარი
სახსრებში მამტვრევს. ალბათ ბედნიერების ნიშანია.
LIFE
უსინათლო ფეხბურთელთა პრობლემები და სპორტის მინისტრის შანსი
ახლახან სრულიად შემთხვევით გავიგე, რომ უსინათლო ბიჭები ფეხბურთს თამაშობენ და რომ ამ ჩემთვის სრულიად უცნობ სპორტის სახეობას ქართველი ახალგაზრდებიც მისდევენ.
0 კომენტარი
"თამარ მეფე იალბუზზე ცხოვრობდა" - ეროვნული გამოცდების "სალაღობო მაგალითები"
"ტარიელმა თავისი საცოლის საქმრო მოკლა და თვითონ ვეფხვის ტყავი ჩაიცვა, რომ მტერს ვეღარ ეცნო"
7 კომენტარი
მეფუტკრე გოგონა თონეთიდან
"მთვრალი ფუტკრები მეზობელ სკებს დაერევიან, მთელ თაფლს შენკენ გამოზიდავენო"
9 კომენტარი