თბი­ლი­სე­ლე­ბის და­კარ­გუ­ლი სა­გან­ძუ­რი და ძვე­ლი თა­ო­ბის ნოს­ტალ­გია
font-large font-small
თბი­ლი­სე­ლე­ბის და­კარ­გუ­ლი სა­გან­ძუ­რი და ძვე­ლი თა­ო­ბის ნოს­ტალ­გია
"სა­ღა­მოს რუს­თა­ველ­ზე ფე­ხით რომ არ გა­მევ­ლო, ვერ და­ვი­ძი­ნებ­დი"

2013 წელს ბი­ძი­ნა ივა­ნიშ­ვი­ლის სა­ხელ­ზე, "ვე­რის­ბა­ღე­ლებ­მა" წე­რი­ლი გა­მო­აქ­ვეყ­ნეს და თხოვ­ნით მი­მარ­თეს იმ­ჟა­მინ­დელ პრე­მი­ერ-მი­ნისტრს: დაგ­ვიბ­რუ­ნეთ ჩვენ­თ­ვის სა­ა­მა­ყო "ლა­ღი­ძის წყლე­ბი", რო­მე­ლიც რუს­თა­ვე­ლის გამ­ზირ­ზე მდე­ბა­რე­ობ­დაო. ეს ხომ ის ად­გი­ლია, სა­დაც წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში, ადა­მი­ა­ნე­ბი არა მხო­ლოდ გემ­რი­ე­ლი წყლის და­სა­გე­მოვ­ნებ­ლად და­დი­ოდ­ნენ, არა­მედ ეს იყო შეხ­ვედ­რე­ბის, შეყ­ვა­რე­ბუ­ლი წყვი­ლე­ბის საყ­ვა­რე­ლი ად­გი­ლი და რო­ცა თბი­ლის­ში უცხო­ე­ლი ჩა­მო­დი­ო­და, პირ­ველ რიგ­ში, სტუ­მა­რი სწო­რედ იქ მიჰ­ყავ­დათ მას­პინ­ძ­ლებს. რო­გორც ამ­ბო­ბენ, წყლის და­გე­მოვ­ნე­ბის შემ­დეგ უცხო­ე­ლე­ბი აღ­ფ­რ­თო­ვა­ნე­ბას ვერ ფა­რავ­დ­ნენ...

პრო­ფე­სო­რი გუ­რამ ტა­ტიშ­ვი­ლი სწო­რედ ამ თე­მა­ზე სა­სა­უბ­როდ გვეწ­ვია რე­დაქ­ცი­ა­ში. მა­საც ისე­ვე აწუ­ხებს ნამ­დ­ვი­ლი "ლა­ღი­ძის წყლე­ბის" და­კარ­გ­ვა, რო­გორც თით­ქ­მის ყვე­ლა ძვე­ლი თა­ო­ბის წარ­მო­მად­გე­ნელს, ახალ­მა თა­ო­ბამ კი ამ გა­ზი­ა­ნი წყლის შე­სა­ხებ ბევ­რი არა­ფე­რი იცის. მარ­თა­ლია, ტკბი­ლი გა­ზი­ა­ნი წყა­ლი სხვა­დას­ხ­ვა სა­ხელ­წო­დე­ბით დღე­საც იყი­დე­ბა, მაგ­რამ ამ­ბო­ბენ, რომ მი­სი შე­და­რე­ბაც არ შე­იძ­ლე­ბა ძვე­ლე­ბურ­თან...
- 1960 წელს სულ რა­ღაც, 2-3 თვის და­ნიშ­ნუ­ლი ვი­ყა­ვი თბი­ლი­სის ტრავ­მა­ტო­ლო­გი­ი­სა და ორ­თო­პე­დი­ის სა­მეც­ნი­ე­რო-კვლე­ვი­თი ინ­ს­ტი­ტუ­ტის დი­რექ­ტო­რად (მა­შინ ეს იყო სა­კავ­ში­რო რე­კორ­დი - 29 წლი­სა უკ­ვე ასეთ სა­პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო თა­ნამ­დე­ბო­ბა­ზე და­ვი­ნიშ­ნე). მითხ­რეს, ქა­ლა­ქის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლი, პარ­ტი­ის სა­ქა­ლა­ქო კო­მი­ტე­ტის პირ­ვე­ლი მდი­ვა­ნი, გი­ორ­გი გე­გე­ში­ძე გი­ბა­რებ­სო. საქ­მი­ა­ნი და ძა­ლი­ან ძლი­ე­რი პი­როვ­ნე­ბა იყო. გა­მიკ­ვირ­და, ჩემ­გან რა უნ­და-მეთ­ქი? იმ დროს და­სა­წი­ნა­უ­რებ­ლად და თავ­ზე ხე­ლის გა­და­სას­მე­ლად იშ­ვი­ა­თად თუ და­გი­ბა­რებ­დ­ნენ, საჩხუბ­რად და თი­თის და­საქ­ნე­ვად - უფ­რო ხში­რად. ჰო­და, ვი­ფიქ­რე, - ნე­ტავ, რა და­ვა­შა­ვე ამ 2-3 თვე­ში-მეთ­ქი? თუმ­ცა, რო­ცა მას­თან გა­მოვ­ცხად­დი, მი­სი მდი­ვა­ნი ისე შემ­ხ­ვ­და, მივ­ხ­ვ­დი, ჩემს თავს ცუ­დი არა­ფე­რი მოხ­დე­ბო­და. მითხ­რა, - გი­ორ­გი ან­დ­რე­ე­ვი­ჩი გე­ლო­დე­ბა­თო და კა­ბი­ნეტ­ში შე­მიძღ­ვა.
გი­ორ­გი ან­დ­რე­ე­ვი­ჩი უშუ­ა­ლო კა­ცი იყო. მას­თან მა­ნამ­დე მხო­ლოდ ერ­თხელ მქონ­და ურ­თი­ერ­თო­ბა: რო­ცა ცე­კას ბი­უ­რო­ზე დი­რექ­ტო­რად უნ­და და­ვემ­ტ­კი­ცე­ბი­ნეთ, გე­გე­ში­ძემ მკითხა, - ჩვენ­გან რა­მე ხომ არ გჭირ­დე­ბაო? ვუ­პა­სუ­ხე: მთე­ლი თვეა, რაც და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში დავ­დი­ვარ და ერთ რა­მეს ვერ მო­ვერ­გე, ჯერ­ჯე­რო­ბით-მეთ­ქი. - რას გუ­ლის­ხ­მო­ბო? - და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა იწყებს მუ­შა­ო­ბას 10 სა­ათ­ზე. სტა­ცი­ო­ნარ­ში 350 ავად­მ­ყო­ფი გვი­წევს. ათ­ზე რომ დი­ლის კონ­ფე­რენ­ცია იწყე­ბა, სა­შუ­ა­ლოდ ნა­ხე­ვა­რი სა­ა­თი მა­ინც გრძელ­დე­ბა და ყვე­ლა­ფერს რომ თა­ვი და­ვა­ნე­ბოთ, სა­ო­პე­რა­ცი­ოდ გამ­ზა­დე­ბუ­ლი პა­ცი­ენ­ტე­ბი გვე­ლო­დე­ბი­ან და ძა­ლი­ან ნერ­ვი­უ­ლო­ბენ. არა­და, ეს მო­ლო­დი­ნი 12 სა­ა­თამ­დე მა­ინც იწე­ლე­ბა. თა­ნაც, ხომ იცით, ანა­ლი­ზი რის­გან კეთ­დე­ბა და ზო­გი­ერ­თი ამა­სო­ბა­ში ყროლ­დე­ბა კი­დეც. ჰო­და, იქ­ნებ სა­მუ­შაო დღე 9 სა­ათ­ზე და­ვიწყოთ-მეთ­ქი. - მე­რე, რა გიშ­ლით ხელს ამა­შიო? - ქა­ლა­ქის საბ­ჭოს დად­გე­ნი­ლე­ბაა, რომ ტრან­ს­პორ­ტის გან­ტ­ვირ­თ­ვის მიზ­ნით, სა­მეც­ნი­ე­რო-კვლე­ვი­თი ინ­ს­ტი­ტუ­ტე­ბი 10 სა­ათ­ზე იწყე­ბენ მუ­შა­ო­ბას, სა­ა­ვად­მ­ყო­ფო­ე­ბი კი 9-ზე, მაგ­რამ ყვე­ლა სა­ა­ვად­მ­ყო­ფო­ზე მე­ტი პა­ცი­ენ­ტი ჩვენ გვყავს და ვერ ვხვდე­ბი, ეს რა ლო­გი­კაა-მეთ­ქი? - სამ­სა­ხურ­ში რომ მიხ­ვალთ, თა­ნამ­შ­რომ­ლე­ბი გა­აფ­რ­თხი­ლეთ და ერ­თი კვი­რის ვა­და მი­ე­ცით, რომ ოჯა­ხუ­რი პი­რო­ბე­ბი მო­აგ­ვა­რონ (შვი­ლე­ბის ბაღ­ში, სკო­ლა­ში მიყ­ვა­ნის პრობ­ლე­მა და ა.შ.). მე­რე ვინ­მე თუ შე­გე­წი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ბათ, ჩემ­თან გა­მოგ­ზავ­ნე­თო. იმ დღეს გა­ხა­რე­ბუ­ლი წა­მო­ვე­დი.

- თა­ნამ­შ­რომ­ლე­ბი არ გა­გიბ­რაზ­დ­ნენ?

- ეს დი­დად არ მა­დარ­დებ­და. ჩე­მი მი­ზა­ნი იყო, ინ­ს­ტი­ტუ­ტი "ა­მო­მე­ქა­ჩა". მოკ­ლედ, იმას ვამ­ბობ­დი, რომ გე­გე­ში­ძემ და­მი­ბა­რა და მის კა­ბი­ნეტ­ში შე­ვე­დი. ძმა­კა­ცი­ვით შე­მო­მე­გე­ბა, მო­მე­სალ­მა და სკა­მი შე­მომ­თა­ვა­ზა, - შე­გა­წუ­ხე, მაგ­რამ რა ვქნა, ერთ რა­მე­ში უნ­და და­მეხ­მა­როო. ვერ დავ­ფა­რე გა­ო­ცე­ბა, - გი­ორ­გი ან­დ­რე­ე­ვიჩ, მე რით უნ­და და­გეხ­მა­როთ, პირ­ვე­ლი კა­ცი ხართ ქა­ლაქ­ში და თქვე­ნი სიტყ­ვა კა­ნო­ნია-მეთ­ქი. - აი, შენ წარ­მო­იდ­გი­ნე, ჩე­მი შვე­ლა შე­გიძ­ლიაო.
მე­რე ამიხ­ს­ნა, რომ პო­პუ­ლა­რუ­ლი უალ­კო­ჰო­ლო სას­მე­ლე­ბის - "ლა­ღი­ძის წყლე­ბის" და­მა­არ­სებ­ლის, ცნო­ბი­ლი ქარ­თ­ვე­ლი მოღ­ვა­წის - მიტ­რო­ფა­ნე ლა­ღი­ძის გარ­დაც­ვა­ლე­ბის შემ­დეგ გაჩ­ნ­და ამ დი­დე­ბუ­ლი ტრა­დი­ცი­უ­ლი სას­მ­ლის წარ­მო­ე­ბის შეწყ­ვე­ტის სა­შიშ­რო­ე­ბა. ამ სას­მ­ლის ტექ­ნო­ლო­გი­ის ნი­უ­ან­სე­ბი იცო­და მხო­ლოდ მის­მა ქა­ლიშ­ვილ­მა - თი­ნამ. ეს იყო გე­მოვ­ნე­ბის პრინ­ციპ­ზე აგე­ბუ­ლი სა­ი­დუმ­ლო. თი­ნა გახ­ლ­დათ ექი­მი-ქი­რურ­გი და ჩვე­ნი ინ­ს­ტი­ტუ­ტის ერთ-ერთ გან­ყო­ფი­ლე­ბა­ში მუ­შა­ობ­და. პრინ­ცი­პუ­ლი ქა­ლი, ნამ­დ­ვი­ლი ექი­მი იყო. იმ დრო­ის­თ­ვის მიტ­რო­ფა­ნეს ვა­ჟი გარ­დაც­ვ­ლი­ლი გახ­ლ­დათ და თი­ნა მის შვილს - თორ­ნი­კეს ზრდი­და.
თურ­მე, ცე­კას პირ­ველ­მა მდი­ვან­მა, ვა­სილ მჟა­ვა­ნა­ძემ და­ა­ვა­ლა კვე­ბის მრეწ­ვე­ლო­ბის მი­ნისტრს, - ეს ქა­ლი რო­გორ­მე და­ი­ყო­ლი­ეთ, რომ მა­მის საქ­მე გა­აგ­რ­ძე­ლო­სო, მაგ­რამ მი­ნის­ტ­რ­მა ის ვე­რაფ­რით და­ი­თან­ხ­მა. თი­ნას მკვა­ხედ უთ­ქ­ვამს, - მე ექი­მი ვარ და ქარ­ხა­ნა­ში არა­ფე­რი მე­საქ­მე­ბაო. არა­და, რეს­პუბ­ლი­კის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ბის­თ­ვის "ლა­ღი­ძის წყლე­ბის" წარ­მო­ე­ბის შემ­დ­გო­მი გან­ვი­თა­რე­ბა იმ­დე­ნად ეროვ­ნუ­ლი პრობ­ლე­მა ყო­ფი­ლა, რომ პარ­ტი­ის ცენ­ტ­რა­ლუ­რი კო­მი­ტე­ტის პირ­ველ მდი­ვანს, მჟა­ვა­ნა­ძეს ამ სა­კითხის მოგ­ვა­რე­ბა მე­რე უკ­ვე პი­რა­დად გე­გე­ში­ძის­თ­ვის და­უ­ვა­ლე­ბია.

- და იმა­ნაც, დი­რექ­ტო­რის დახ­მა­რე­ბით გა­დაწყ­ვი­ტა თა­ნამ­შ­რომ­ლის გა­ნი­ა­რა­ღე­ბა, არა?

- კი, ასე მოხ­და (ი­ცი­ნის). მაგ­რამ მა­ნამ­დე, თა­ვა­დაც შეხ­ვედ­რია ქალ­ბა­ტონ თი­ნას, რო­მელ­საც მის­თ­ვის უთ­ქ­ვამს: მე ვარ ქი­რურ­გი. ძა­ლი­ან მიყ­ვარს ჩე­მი საქ­მე და არ ვა­პი­რებ არ­სად წას­ვ­ლას. მით უმე­ტეს, რომ ინ­ს­ტი­ტუტ­ში ვი­თა­რე­ბა სა­სი­კე­თოდ შე­იც­ვა­ლა. მას მე­რე, რაც ინ­ს­ტი­ტუ­ტის და­ა­მარ­სე­ბე­ლი, პრო­ფე­სო­რი ცხა­კაია გარ­და­იც­ვა­ლა, გა­ვე­რან­და იქა­უ­რო­ბა, ქურ­დე­ბი და მა­მა­ძაღ­ლე­ბი თა­რე­შობ­დ­ნენ. ახ­ლა კი გვყავს ახა­ლი დი­რექ­ტო­რი, ძა­ლი­ან მკაც­რი, მაგ­რამ ამა­ვე დროს სა­მარ­თ­ლი­ა­ნი ახალ­გაზ­რ­და. ჩვე­ნი, ძვე­ლი მუ­შა­კე­ბის ვა­ლია, მას მხარ­ში ამო­ვუდ­გეთ და აქეთ-იქით სარ­ბე­ნად არ მცა­ლიაო... გე­გე­ში­ძემ მითხ­რა: ვერ შევ­ბე­დე შა­ვებ­ში ჩაც­მულ, მა­მა­ზე მგლო­ვი­ა­რე მან­დი­ლო­სან­თან შე­კა­მა­თე­ბა და ახ­ლა შე­ნი იმე­დი მაქვს. შე­ვატყ­ვე, რომ ძა­ლი­ან გა­ფა­სებს და ალ­ბათ, შენ უფ­რო გა­გი­წევს ან­გა­რიშს. ისე, გა­მი­ხარ­და, ასე ცო­ტა ხან­ში პა­ტი­ვის­ცე­მა რომ და­გიმ­სა­ხუ­რე­ბია... ძა­ლი­ან გთხოვ, ამ საქ­მე­ში რო­გორ­მე და­მეხ­მა­რე, ამით თა­ვად ვა­სილ პავ­ლო­ვი­ჩი არის და­ინ­ტე­რე­სე­ბუ­ლიო და იქ­ვე გა­მაც­ნო პი­რო­ბე­ბი, რო­მელ­საც ქალ­ბა­ტონ თი­ნას შეს­თა­ვა­ზებ­დ­ნენ: ძი­რი­თად სამ­სა­ხურ­ში რჩე­ბო­და ჩვენ­თან, ინ­ს­ტი­ტუტ­ში. ქარ­ხა­ნა­ში დღის ნე­ბის­მი­ერ მო­ნაკ­ვეთ­ში შე­ეძ­ლო მის­ვ­ლა. ხელ­ფა­სის სა­ხით ექ­ნე­ბო­და 500 მა­ნე­თი (იმ დროს ყვე­ლა­ზე მა­ღა­ლი ანაზღა­უ­რე­ბა) და მო­ემ­სა­ხუ­რე­ბო­და პერ­სო­ნა­ლუ­რი მან­ქა­ნა, ეყო­ლე­ბო­და მძღო­ლი. გე­გე­ში­ძეს დავ­პირ­დი, რომ ყვე­ლა­ფერს გა­ვა­კე­თებ­დი ქალ­ბა­ტო­ნი თი­ნას და­სა­თან­ხ­მებ­ლად.

- მი­ზანს მი­აღ­წი­ეთ?

- იმ დროს პე­რი­ო­დუ­ლად ვხვდე­ბო­დი სა­მეც­ნი­ე­რო და კლი­ნი­კუ­რი გან­ყო­ფი­ლე­ბის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ბას. სწო­რედ ეს ფორ­მა გა­მო­ვი­ყე­ნე ამ შემ­თხ­ვე­ვა­ში. საქ­მი­ან შეხ­ვედ­რა­ზე მო­ვიწ­ვიე გან­ყო­ფი­ლე­ბის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლი, ცნო­ბი­ლი ქი­რურ­გი, შე­სა­ნიშ­ნა­ვი პი­როვ­ნე­ბა გი­ორ­გი ინა­სა­რი­ძე და ამ გან­ყო­ფი­ლე­ბის წამ­ყ­ვა­ნი სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბი: თი­ნა ლა­ღი­ძე და მა­რი­კა აბა­ში­ძე (სხვა­თა შო­რის, მა­რი­კა ძა­ლი­ან კარ­გი ექი­მი გახ­ლ­დათ. ის ლე­ვან ვა­სა­ძის სი­დედ­რი­ა)... მათ მო­ვუ­ბო­დი­შე, - აქამ­დე თქვე­ნი გან­ყო­ფი­ლე­ბის­თ­ვის ვერ მო­ვი­ცა­ლე (დი­დი ინ­ს­ტი­ტუ­ტი იყო, 1200 თა­ნამ­შ­რო­მე­ლი მყავ­და). მითხა­რით, რა გჭირ­დე­ბათ-მეთ­ქი? და­ა­სა­ხე­ლეს რა­ღაც აპა­რა­ტი და, - კი, ბა­ტო­ნო, შე­ვი­ძენთ, კი­დევ რა გჭირ­დე­ბათ-მეთ­ქი? ჩა­მოთ­ვა­ლეს რა­ღა­ცე­ბი. მოკ­ლედ, გან­ყო­ფი­ლე­ბის სა­ჭირ­ბო­რო­ტო სა­კითხებ­ზე შე­ხე­დუ­ლე­ბა­თა სრუ­ლი თან­ხ­ვედ­რა მოხ­და და სწო­რედ ამის შემ­დეგ, ხუმ­რო­ბით ვთქვი: სამ­წუ­ხა­როდ, ალ­ბათ და­სა­ხულ ღო­ნის­ძი­ე­ბა­თა რე­ა­ლი­ზა­ცი­ა­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბას ვერ მი­ვი­ღებ-მეთ­ქი. - ეს რო­გო­რო? - გა­უკ­ვირ­დათ. - რო­გორ და, ქალ­ბა­ტონ თი­ნას გე­გე­ში­ძის­თ­ვის უთ­ქ­ვამს, რომ მა­მა­მი­სის და­არ­სე­ბულ ქარ­ხა­ნა­ში სა­მუ­შა­ოდ ვერ წა­ვი­დო­და, რად­გან მკაც­რი, მაგ­რამ სა­მარ­თ­ლი­ა­ნი დი­რექ­ტო­რი ჰყავს, რო­მელ­საც მხარ­ში უნ­და ამო­უდ­გეს-მეთ­ქი, მე­რე კი ქალ­ბა­ტონ თი­ნას მივ­მარ­თე: არ­ჩე­ვა­ნი თქვენ­ზეა - ან შე­მო­თა­ვა­ზე­ბას და­თან­ხ­მ­დე­ბით, ან მა­ღალ ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ბას არ გა­უ­ჭირ­დე­ბა თქვე­ნი უარის მი­ზე­ზის გა­ნე­იტ­რა­ლე­ბა. ამის­თა­ნებ­ში ხომ კო­მუ­ნის­ტებს ბა­და­ლი არ ჰყავთ. თა­ნაც, მა­მათ­ქ­ვე­ნის საქ­მე უნ­და გა­აგ­რ­ძე­ლოთ, ჩე­მი წი­ნაპ­რე­ბის ხომ არა-მეთ­ქი?! მოკ­ლედ, და­ვა­ნა­მუ­სე.

- ან­გა­რი­ში გა­გი­წი­ათ?

- სწო­რად გა­ი­გო ჩე­მი იუმო­რი და გა­და­მეხ­ვია. ცრემ­ლე­ბი წა­მო­უ­ვი­და. ვუთხა­რი: ქალ­ბა­ტო­ნო თი­ნა, სა­ნამ მან­ქა­ნას გა­მო­გი­ყო­ფენ, მა­ნამ­დე ჩე­მი ავ­ტო­მო­ბი­ლით წა­ვი­დეთ ქარ­ხა­ნა­ში-მეთ­ქი. გა­ი­ხა­და თეთ­რი ხა­ლა­თი და წა­ვე­დით. ქარ­ხ­ნის დი­რექ­ტორ­მა რომ დაგ­ვი­ნა­ხა, ლა­მის გა­გიჟ­და სი­ხა­რუ­ლის­გან.

- იმ პე­რი­ო­დის­თ­ვის ქარ­ხა­ნა­ში მუ­შა­ო­ბა შე­ჩე­რე­ბუ­ლი იყო?

- არა, მაგ­რამ ის სა­ი­დუმ­ლო არ იცოდ­ნენ, რაც ლა­ღი­ძე­ებ­მა. სხვა­თა შო­რის, სა­ყო­ველ­თა­ოდ იყო ცნო­ბი­ლი, რომ ეს ქარ­ხა­ნა სის­ტე­მა­ტუ­რად მა­რაგ­დე­ბო­და ნა­ტუ­რა­ლუ­რი, ეკო­ლო­გი­უ­რად სუფ­თა ხი­ლით, ციტ­რუ­სე­ბით და მის პრო­დუქ­ცი­ა­ზე დი­დი მოთხოვ­ნა იყო რეს­პუბ­ლი­კის ფარ­გ­ლებს გა­რე­თაც. თვე­ში რამ­დენ­ჯერ­მე კი პო­ლიტ­ბი­უ­რო­სა და სა­კავ­ში­რო მთავ­რო­ბის­თ­ვის სპე­ცი­ა­ლუ­რი ვა­გო­ნე­ბი იტ­ვირ­თე­ბო­და... ინ­ტე­ლი­გენ­ტურ ოჯახ­ში სა­ჩუქ­რად კო­ნი­ა­კი რომ მი­გე­ტა­ნა, ისე არ გა­უ­ხარ­დე­ბო­დათ, რო­გორც "ლა­ღი­ძის წყლის" და­ნახ­ვა... თი­ნა ლა­ღი­ძის გარ­დაც­ვა­ლე­ბის შემ­დეგ, საქ­მე მის­მა ძმის­შ­ვილ­მა - თორ­ნი­კემ გა­აგ­რ­ძე­ლა, მაგ­რამ მე­რე აირია მო­ნას­ტე­რი, ძაღ­ლი პატ­რონს ვე­ღარ ცნობ­და და ვერც ის გა­ვი­გეთ, თა­ვი­სუფ­ლე­ბი ვი­ყა­ვით თუ არა, გა­ი­ყი­და და გა­ოხ­რ­და ყვე­ლა­ფე­რი... სა­ო­ცა­რი პა­რა­დოქ­სი მოხ­და: მა­შინ, რო­დე­საც ავად­სახ­სე­ნე­ბე­ლი კო­მუ­ნის­ტუ­რი რე­ჟი­მის დროს, რეს­პუბ­ლი­კის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ბა ასე ზრუ­ნავ­და დი­დი მა­მუ­ლიშ­ვი­ლის, მიტ­რო­ფა­ნე ლა­ღი­ძის და­ნა­ტო­ვარ­ზე და ეს ეროვ­ნუ­ლი ფა­სე­უ­ლო­ბის რან­გ­ში ჰყავ­და აყ­ვა­ნი­ლი, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მი­ერ და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის მო­პო­ვე­ბის შემ­დეგ, ქვეყ­ნის სა­თა­ვე­ში მო­სულ­მა არც ერ­თ­მა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ არ იზ­რუ­ნა ამ ეროვ­ნულ გან­ძ­ზე. პი­რი­ქით, "ლა­ღი­ძის წყლის" ტრა­დი­ცი­უ­ლი შე­ნო­ბა რუს­თა­ვე­ლის გამ­ზირ­ზე გა­ი­ყი­და და შემ­დეგ პრო­ფი­ლიც შე­იც­ვა­ლა - იქ ტან­საც­მ­ლის სა­ფირ­მო მა­ღა­ზია გა­იხ­ს­ნა, უცხო­უ­რი ბრენ­დე­ბი იყი­დე­ბა.

- ანუ ამ შე­ნო­ბის გა­ყიდ­ვით, სა­გან­ძუ­რი და­კარ­გა დე­და­ქა­ლაქ­მა?

- დი­ახ, ის ნამ­დ­ვი­ლი სა­გან­ძუ­რი იყო. თბი­ლი­სე­ლებ­მა, ქა­ლა­ქის სტუმ­რებ­მა და ახალ­გაზ­რ­დო­ბამ და­კარ­გეს ტრა­დი­ცი­უ­ლი შეხ­ვედ­რე­ბის, ხო­ლო შეყ­ვა­რე­ბულ­მა წყვი­ლებ­მა პა­ემ­ნე­ბის ჩვე­უ­ლი ად­გი­ლი. თბი­ლის­ში ჩა­მო­სუ­ლი ყვე­ლა სტუ­მა­რი აუცი­ლებ­ლად მიჰ­ყავ­დათ რუს­თა­ველ­ზე სა­სე­ირ­ნოდ და "ლა­ღი­ძის წყლე­ბის" და­სა­გე­მოვ­ნებ­ლად. ეს ერ­თ­გ­ვა­რი რი­ტუ­ა­ლი­ვით იყო. არას­დ­როს და­მა­ვიწყებ­და ცნო­ბი­ლი ამე­რი­კე­ლი ქი­რურ­გის, დე­ბე­კის აღ­ტა­ცე­ბა (რო­მელ­მაც ბრეჟ­ნევს გუ­ლის ოპე­რა­ცია გა­უ­კე­თა), რო­დე­საც ის მი­ვიყ­ვა­ნე ამ რი­ტუ­ა­ლურ ტა­ძარ­ში და გა­ზი­ა­ნი წყა­ლი და­ვა­გე­მოვ­ნე­ბი­ნე. ლა­მის გა­გიჟ­და, - ასე ძა­ლი­ან არა­ფე­რი მომ­წო­ნე­ბიაო... მახ­სენ­დე­ბა გა­დავ­სე­ბუ­ლი რუს­თა­ვე­ლის გამ­ზი­რი, რო­დე­საც ედუ­არდ შე­ვარ­დ­ნა­ძემ საფ­რან­გე­თის კომ­პარ­ტი­ის ლი­დე­რი, ჟორჟ მარ­შე მო­იწ­ვია "ლა­ღი­ძის წყლებ­ში". სამ­წუ­ხა­როდ, მარ­ტო ეს არ არის ძვე­ლი, კარ­გი თბი­ლი­სუ­რი ტრა­დი­ცე­ბი­სა და ბრენ­დე­ბის იგ­ნო­რი­რე­ბა-და­ვიწყე­ბის მა­გა­ლი­თი. იქ­ვე, ასი­ო­დე მეტ­რ­ში, რუს­თა­ველ­ზე იყო ცნო­ბი­ლი და ტრა­დი­ცი­უ­ლი ბორ­ჯო­მის წყლე­ბის სა­ფირ­მო მა­ღა­ზია, დღეს კი მის კვალ­საც ვერ მი­აგ­ნებთ... ახალ­გაზ­რ­დას სა­ღა­მოს რუს­თა­ველ­ზე ფე­ხით რომ არ გა­მევ­ლო, ვერ და­ვი­ძი­ნებ­დი. ახ­ლა რომ გა­ვი­ა­რო, ნაც­ნობს ვერ ვი­პო­ვი.
სხვა­თა შო­რის, რამ­დე­ნი­მე წლის წინ გა­ვი­სე­ირ­ნე ლა­ღი­ძის წყლე­ბის ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე. ვხე­დავ, ჩემს საყ­ვა­რელ ად­გი­ლას მა­ღა­ზია გა­უხ­ს­ნი­ათ და ქა­ლის თეთ­რე­ულს ყი­დი­ან. ვიტ­რი­ნა­შია გა­მო­ფე­ნი­ლი. იმის ქვეშ სა­ხა­ჭა­პუ­რე იყო - იქა­უ­რო­ბა ნაგ­ვი­თაა ამოვ­სე­ბუ­ლი... რუს­თა­ვე­ლის გამ­ზირ­ზე ყვე­ლა­ფე­რი ისე იყო გა­და­კე­თე­ბუ­ლი, ძველს ვე­რა­ფერს მი­ვა­გე­ნი და გუ­ლი დამ­წყ­და.

- ახ­ლა სარ­დაფ­ში, სა­დაც ად­რე "ლა­ღი­ძის" სა­ხა­ჭა­პუ­რე იყო, ისევ კვე­ბის ობი­ექ­ტია გახ­ს­ნი­ლი.

- ღმერ­თ­მა ქნას, იქ ისევ გა­ი­ყი­დოს ნამ­დ­ვი­ლი "ლა­ღი­ძის წყლე­ბი", მაგ­რამ მე­ეჭ­ვე­ბა, ამა­ზე ვინ­მემ იზ­რუ­ნოს და ის ად­გი­ლი ძვე­ლე­ბუ­რად, ხალ­ხ­მ­რა­ვა­ლი, თი­თით საჩ­ვე­ნე­ბე­ლი გახ­დეს... იმ დღეს, რო­ცა ნა­ნა­ხით და­დარ­დი­ა­ნე­ბუ­ლი ქუ­ჩა­ში მივ­დი­ო­დი, სკა­მებ­ზე ჩა­მომ­ს­ხ­დარ ხან­დაზ­მულ ხალხს გა­ვე­სა­უბ­რე. ერ­თ­ნიშ­ნად აღ­ნიშ­ნეს, რომ ჩვე­ნი ახალ­გაზ­რ­დო­ბის დრო­ინ­დე­ლი საყ­ვა­რე­ლი ად­გი­ლის ლიკ­ვი­და­ცია ეროვ­ნუ­ლო­ბის დათ­რ­გუნ­ვის მიზ­ნით მოხ­და და ამა­ში პარ­ლა­მენ­ტის ერთ-ერ­თი წევ­რი და­ა­და­ნა­შა­უ­ლეს (უ­და­ნა­შა­უ­ლო­ბის პრე­ზუმ­ფ­ცი­ის გა­მო, გვარს ვერ გა­ვა­სა­ჯა­რო­ებ). ამ ძირ­ძ­ველ ქა­ლა­ქე­ლებ­თან სა­უ­ბარ­მა მი­ბიძ­გა, მე­ნა­ხა, რა ინ­ტენ­სი­ვო­ბით მი­დი­ო­და ვაჭ­რო­ბა ქა­ლის თეთ­რე­უ­ლით სავ­სე მა­ღა­ზი­ა­ში. ნა­ხე­ვა­რი სა­ა­თი ვაკ­ვირ­დე­ბო­დი და ერ­თი მყიდ­ვე­ლიც არ შე­სუ­ლა, მა­შინ, რო­ცა ად­რე ამ ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე ხალ­ხის ტე­ვა აღარ იყო. ნუ­თუ, ამ ზი­ზილ-პი­პი­ლო­ე­ბით მორ­თულ მა­ღა­ზი­ას ბი­უ­ჯეტ­ში მო­გე­ბის გა­და­სა­ხა­დი მე­ტი შე­აქვს, ვიდ­რე მთე­ლი დღე გა­დატ­ვ­ირ­თუ­ლი სა­ფირ­მო სა­წარ­მოს და მის ქვეშ გან­ლა­გე­ბულ სა­ფირ­მო სა­ხა­ჭა­პუ­რეს შეჰ­ქონ­და? უსი­ა­მოვ­ნო, მძი­მე გრძნო­ბით დავ­ბ­რუნ­დი შინ. ყურ­ში ჩა­მეს­მო­და მო­ხუ­ცე­ბის ნაღ­ვ­ლი­ა­ნად ნათ­ქ­ვა­მი სიტყ­ვე­ბი: რომ ქა­ლაქ­მა ფაქ­ტობ­რი­ვად, და­კარ­გა ის­ტო­რი­უ­ლი იერი და დავ­რ­წ­მუნ­დი, რომ ეს ბევ­რად გა­ნა­პი­რო­ბა ერ­თი მხრივ, სა­ხელ­მ­წი­ფო ქო­ნე­ბის პრი­ვა­ტი­ზა­ცი­ის მა­ხინ­ჯ­მა და და­ნა­შა­უ­ლებ­რივ­მა სის­ტე­მამ და მე­ო­რე მხრივ იმან, რომ კულ­ტუ­რუ­ლი მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბის დაც­ვის მი­მარ­თუ­ლე­ბას ქა­ლაქ­ში მე­ურ­ვე­ობ­დ­ნენ არაპ­რო­ფე­სი­ო­ნა­ლე­ბი, რომ­ლებ­საც და­ა­ვიწყ­დათ, რომ პუ­რი მე­პუ­რემ უნ­და გა­მო­აცხოს. იმე­დია, აღ­ს­რულ­დე­ბა სა­მარ­თ­ლი­ა­ნო­ბა და მიხ­ვ­დე­ბა მთავ­რო­ბა, რომ ქა­ლაქს, პირ­ველ რიგ­ში, ეროვ­ნუ­ლი ბრენ­დე­ბი გა­ა­ლა­მა­ზებს, ჩვენ კი მოგ­ვე­ცე­მა შე­საძ­ლებ­ლო­ბა, შვი­ლე­ბი და შვი­ლიშ­ვი­ლე­ბი უცხო­უ­რი სას­მე­ლე­ბი­თა და ვინ იცის, სა­ი­დან შე­მო­ტა­ნი­ლი, რა ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბით დამ­ზა­დე­ბუ­ლი საკ­ვე­ბის ნაც­ვ­ლად, ეკო­ლო­გი­უ­რად სუფ­თა სა­სუს­ნა­ვე­ბით გა­ვა­ნე­ბივ­როთ. ვიცხოვ­როთ ღირ­სე­უ­ლად და სტუ­მა­რი არა მათ სამ­შობ­ლო­ში დამ­ზა­დე­ბუ­ლი ზი­ზილ-პი­პი­ლო­ე­ბით, არა­მედ ძვე­ლე­ბუ­რად, იმით გა­ვა­ო­ცოთ, რაც ნამ­დ­ვი­ლად ქარ­თუ­ლია და რა­საც სხვა ქვეყ­ნის პრო­დუქ­ცია ვერ შე­ედ­რე­ბა.
P.s. "გზა" გაძ­ლევთ შანსს, თქვენც გახ­დეთ ჩვე­ნი რეს­პონ­დენ­ტი! მოგ­ვ­წე­რეთ ტე­ლე­ფო­ნის ნო­მერ­ზე: 5(58) 25.60.81 ან მე­ილ­ზე: lika.qajaia@gmail.com

ლი­კა ქა­ჯაია
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარები (19)
05.08.2017
ვისაც ერთხელ მაინც აქვს ნანახი და გასინჯული ერთი ჭიქა წყალი, დაუვიწყარია. ქალაქის ხელმძღვანელობამ უნდა იფიქრორ ლაღიძის წყლების აღდგენაზე იმავე ადგილას.
მერაბი
05.11.2016
რუსთაველი ლაღიძის წყლების გარეშე წარმოუდგენელია.დაგვიბრუნეთ!!!!!!!!!!
ნათელა
ამ კატეგორიის სხვა სიახლეები
სოციალურ ქსელში გაჩნდა ინფორმაცია, რომ უცნობი მამაკაცი, რომელსაც არაბულენოვანი წარწერა აქვს პროფილის ფოტოზე, ქართველი ბავშვების ფოტოებს აზიარებს თავის კედელზე.
სა­კუ­თარ მი­წა-წყალ­ზე იდევ­ნე­ბო­დეს და იჩაგ­რე­ბო­დეს ქარ­თ­ვე­ლი?! _ აი, რა უნ­და იყოს ჩვე­ნი ტკი­ვი­ლი­ა­ნი სა­ფიქ­რა­ლი"
"არ შეიძლება ამდენი უცხოელი იყოს ქვეყანაში"
"ნუ გე­ნაღ­ვ­ლე­ბის სწავ­ლის­თ­ვის ყრმის წკეპ­ლით ცე­მით ტი­რი­ლი"
"ეს ად­გი­ლი და­დე­ბით მუხტს აღ­ვი­ძებს, სისხლს ააჩ­ქ­რო­ლებს..."
"სა­გა­რე­ჯოს რა­ი­ონ­ში შაქ­რი­ა­ნი დი­ა­ბე­ტი­თა და სიმ­სივ­ნით და­ა­ვა­დე­ბუ­ლე­ბი მომ­რავ­ლ­დ­ნენ"
ხალ­ხი ნდო­ბას კარ­გავს; ეჩ­ვე­ნე­ბა, რომ ყვე­ლა, ვინც მოწყა­ლე­ბას ითხოვს, მხო­ლოდ და მხო­ლოდ თაღ­ლი­თია
ხალხის კეთილდღეობაზე ისევ არავინ ფიქრობს...
ამ ზაფხულს, სუ­ლის შემ­ხუ­თავ სიცხეს დი­დი რის­კის ფა­სად და­ვაღ­წიე თა­ვი
კვირის სიახლეები
"ასე უჭირს ერს და ბერს, რომ 11-სულიანი ოჯახი ქუჩაში არ დავტოვოთ?!"
მამა ათანასეს დახმარება სჭირდება
2534 კომენტარი
სპორტსმენი იატაკქვეშეთიდან
ხელოვნების რანგამდე აყვანილი სპორტის სახეობა, რომელიც ცხოვრების წესს გიცვლის
2656 კომენტარი
"ქალს სათქმელს ეტყვი, კაცს კი უნდა გაულაწუნო"
რით დაიმსახურა ორმა მამაკაცმა ასმათ ტყაბლაძისგან სილის გაწნა
7 კომენტარი
"ფრაზა "შენ უფრო ჩაცმული ხარ", ჩვენს სახლში ხშირად ისმის"
ნინო მუმლაძის თავს გადახდენილი მხიარული ამბები
5 კომენტარი
"გაუნათლებელი ადამიანი ყველა დროში საცოდავად გამოიყურება"
ია სუხიტაშვილი შვილებსა და საკუთარ თვისებებზე
3 კომენტარი
"ზოგჯერ ჯიბეში სამგზავრო ფულიც არ მქონია"
რა ბიზნესი წამოიწყო ნინი ონიანმა
2 კომენტარი
სახსრებში მამტვრევს. ალბათ ბედნიერების ნიშანია.
LIFE
ფერწერაში ამღერებული ქართული ქორეოგრაფია, ფრესკები, ჩუქურთმა
ქალი, რომელმაც მსოფლიოს თანამედროვე ქართული ფერწერის სიძლიერე გააცნო
1559 კომენტარი
ტრამვაის ქვეშ მოყოლილი გოგონას ამბავი
"მართლა ძალიან საშინელი სანახავი ვიყავი და ხალხმა უკან დაიხია"
2446 კომენტარი
"პირველი გასროლისას ადრენალინის უდიდეს მოზღვავებას გრძნობ"
ტანკი "წიქარა" და ტანკისტების "ნათლობა"
1218 კომენტარი
"იმ მოტივით, რომ "რაღაც იქნება", საქართველოდან არ წამოხვიდეთ"
ავსტრიაში მცხოვრები წარმატებული ქართველი და მისი რობოტები
1207 კომენტარი