"ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" დამ­სუ­რა­თე­ბე­ლი მხატ­ვ­რე­ბი და პო­ე­მის ილუს­ტ­რა­ცი­ე­ბი
font-large font-small
"ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" დამ­სუ­რა­თე­ბე­ლი მხატ­ვ­რე­ბი და პო­ე­მის ილუს­ტ­რა­ცი­ე­ბი


ხე­ლოვ­ნე­ბათ­მ­ცოდ­ნე­თა დი­დი ნა­წი­ლი "ვეფხის­ტყა­ოს­ნი­სათ­ვის" შექ­მ­ნილ სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძი­სე­ულ ილუს­ტ­რა­ცი­ებს სა­უ­კე­თე­სოდ მი­იჩ­ნევს


დღეს­დღე­ო­ბით თა­ნა­მედ­რო­ვე მხატ­ვ­რე­ბი ხში­რად ქმნი­ან "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" ავ­ტო­რი­სა თუ მი­სი პო­ე­მის გმი­რე­ბის პორ­ტ­რე­ტებ­სა და ილუს­ტ­რა­ცი­ებს. ამას ადას­ტუ­რებ­და წელს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის დღეს, 26 მა­ისს, რუს­თა­ვე­ლის გამ­ზირ­ზე გა­მარ­თუ­ლი სა­ზე­ი­მო ღო­ნის­ძი­ე­ბაც, რომ­ლის მთა­ვა­რი თე­მა შო­თა რუს­თა­ვე­ლი და მი­სი პო­ე­მა იყო. ღო­ნის­ძი­ე­ბის ფარ­გ­ლებ­ში "მე რუს­თა­ვე­ლის ქვეყ­ნი­დან ვარ" დამ­თ­ვა­ლი­ე­რე­ბელ­მა აღ­ნიშ­ნულ თე­მა­ზე შეს­რუ­ლე­ბუ­ლი არა­ერ­თი მხატ­ვ­რის ნა­მუ­შე­ვა­რი სტენ­დებ­ზე გა­მო­ფე­ნი­ლი იხი­ლა.



***
არა­ვინ იცის, რო­გო­რი იყო შო­თა რუს­თა­ვე­ლის "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" თა­ნად­რო­უ­ლი ილუს­ტ­რა­ცი­ე­ბი. პო­ე­მის ჩვე­ნამ­დე მოღ­წე­ულ უძ­ვე­ლეს მი­ნი­ა­ტი­უ­რებს მხო­ლოდ XVII სა­უ­კუ­ნით ათა­რი­ღე­ბენ. XIX-XXI სა­უ­კუ­ნე­ებ­ში შეს­რუ­ლე­ბულ ილუს­ტ­რა­ცი­ებ­სა და მათ ავ­ტო­რებს კი მეტ-ნაკ­ლე­ბად ყვე­ლა იც­ნობს. "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" და­სუ­რა­თე­ბა­ზე მუ­შა­ობ­დ­ნენ მხატ­ვ­რე­ბი: მი­ხაი ზი­ჩი, ლა­დო გუ­დი­აშ­ვი­ლი, სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძე, თა­მარ აბა­კე­ლია, მო­სე თო­ი­ძე, უჩა ჯა­ფა­რი­ძე, ლე­ვან ცუც­ქი­რი­ძე, ნა­თე­ლა იან­ქოშ­ვი­ლი, რუ­სუ­დან ფეტ­ვი­აშ­ვი­ლი, მა­მია მა­ლა­ზო­ნია, ქე­თი მა­ტა­ბე­ლი, მა­მუ­კა ცეცხ­ლა­ძე, ირაკ­ლი ოჩი­ა­უ­რი და სხვა.
ალ­ბათ თი­თო­ე­უ­ლი ჩვენ­გა­ნის მეხ­სი­ე­რე­ბა­ში შო­თა რუს­თა­ვე­ლის პორ­ტ­რე­ტი ხელ­ნა­წე­რი "ვეფხის­ტყა­ოს­ნი­თა" და ფრთი­ა­ნი კალ­მით ხელ­შია აღ­ბეჭ­დი­ლი. პო­ე­ტის ეს სა­ხე XVII სა­უ­კუ­ნის ერთ-ერთ ხელ­ნა­წერს ერ­თ­ვო­და, თუმ­ცა, ცხა­დია ეს არ შე­იძ­ლე­ბა ჩა­ით­ვა­ლოს რუს­თა­ვე­ლის ზუსტ პორ­ტ­რე­ტად. ვახ­ტანგ ორ­ბე­ლი­ა­ნის ქვრივს - თეკ­ლას თურ­მე ერ­თი ძვე­ლი ხელ­ნა­წე­რი "ვეფხის­ტყა­ო­სა­ნი" ჰქო­ნია, რომ­ლის წი­ნა გვერ­დ­ზეც შო­თა რუს­თა­ვე­ლის პორ­ტ­რე­ტი იყო გა­მო­სა­ხუ­ლი. ეს წიგ­ნი შემ­დეგ­ში მის ვაჟს - ალექ­სან­დ­რე ორ­ბე­ლი­ანს ეკუთ­ვ­ნო­და. რო­გორც ამ ხელ­ნა­წერ­ზეა აღ­ნიშ­ნუ­ლი, 1853 წელს ალექ­სან­დ­რემ ის ძღვნად მი­ხე­ილ ვო­რონ­ცოვს გა­დას­ცა. მე­ფის­ნაც­ვალ­მა კი სუ­რა­თი მას­თან სტუმ­რად მყოფ ფრანგ მხატ­ვარს - ფლი­ერს პა­რიზ­ში გა­ა­ტა­ნა. მას პორ­ტ­რე­ტი ფე­რებ­ში უნ­და და­ე­ხა­ტა, გა­ემ­რავ­ლე­ბი­ნა და თბი­ლის­ში გა­მო­ეგ­ზავ­ნა. 1847 წელს მოყ­ვა­რულ­მა მხატ­ვარ­მა გრი­გო­რი გა­გა­რინ­მა პა­რიზ­ში ფრან­გუ­ლი ალ­ბო­მი გა­მოს­ცა სა­ხელ­წო­დე­ბით "მშვე­ნი­ე­რი კავ­კა­სი­ა", რო­მელ­შიც შო­თას აღ­ნიშ­ნუ­ლი პორ­ტ­რე­ტი შე­ვი­და, თუმ­ცა 1923 წლამ­დე ამ პორ­ტ­რე­ტის შე­სა­ხებ არა­ფე­რი იყო ცნო­ბი­ლი. ოფი­ცი­ა­ლუ­რი ვერ­სი­ით დე­და­ნი და­ი­კარ­გა, მაგ­რამ, რო­გორც მოგ­ვი­ა­ნე­ბით გა­ირ­კ­ვა, ის პა­რი­ზი­დან კვლავ ორ­ბე­ლი­ა­ნე­ბის ოჯახ­ში და­უბ­რუ­ნე­ბი­ათ. ვა­რა­უ­დო­ბენ, რომ ალექ­სან­დ­რე ორ­ბე­ლი­ან­მა მი­ნი­ა­ტი­უ­რა გვა­რის ყვე­ლა­ზე გავ­ლე­ნი­ან პირს - გრი­გოლს გა­დას­ცა. გრი­გოლ ორ­ბე­ლი­ა­ნის გარ­დაც­ვა­ლე­ბის შემ­დეგ კი პორ­ტ­რე­ტი გი­ორ­გი ორ­ბე­ლი­ა­ნი­სა და მი­სი მე­უღ­ლის მა­რი­ა­მის მფლო­ბე­ლო­ბა­ში გა­და­ვი­და. წყვი­ლის სიკ­ვ­დი­ლის შემ­დეგ კი, ბევრ სხვა ნივ­თ­სა და ქო­ნე­ბას­თან ერ­თად, შო­თას მი­ნი­ა­ტი­უ­რა ორ­ბე­ლი­ა­ნე­ბის მა­მუ­ლე­ბი­სა და საქ­მე­ე­ბის გამ­გე­ბელ ყა­ზა­როვს ჩა­უ­ვარ­და ხელთ. ამ უკა­ნას­კ­ნელ­მა პორ­ტ­რე­ტი ბა­თუმ­ში ჩა­ი­ტა­ნა და მი­სი გა­ყიდ­ვა ინ­გ­ლი­სე­ლე­ბის გემ­ზე გა­ნიზ­რა­ხა, მაგ­რამ ჩა­ნა­ფიქ­რის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბა ვერ შეძ­ლო - დრო­უ­ლად შე­ა­ჩე­რეს. თბი­ლი­სელ­მა ერთ-ერ­თი ყვა­ვი­ლე­ბის მა­ღა­ზი­ის მე­პატ­რო­ნემ, ვინ­მე მა­მუ­ლაშ­ვილ­მა, რო­მელ­მაც არა­ერ­თი გან­ძი შეს­წი­რა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მუ­ზე­უმს, ამ მი­ნი­ა­ტი­უ­რის გა­დარ­ჩე­ნა შეძ­ლო და თბი­ლი­სის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის ბიბ­ლი­ო­თე­კას გა­დას­ცა. შემ­დ­გომ კი პორ­ტ­რეტ­მა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ხე­ლოვ­ნე­ბის მუ­ზე­უმ­ში გა­და­ი­ნაც­ვ­ლა.
მომ­დევ­ნო პე­რი­ოდ­ში შექ­მ­ნი­ლი რუს­თა­ვე­ლის ყვე­ლა პორ­ტ­რე­ტი, სწო­რედ თეკ­ლას ხელ­ნა­წე­რი "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" თავ­ფურ­ცელ­ზე და­ხა­ტუ­ლი მი­ნი­ა­ტი­უ­რი­დან იღებს სა­თა­ვეს.

***GzaPress
XIX სა­უ­კუ­ნის 80-იან წლებ­ში ქარ­თ­ველ­მა ინ­ტე­ლი­გენ­ცი­ამ "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" ილუს­ტ­რი­რე­ბუ­ლი გა­მო­ცე­მა გა­დაწყ­ვი­ტა. სწო­რედ იმ დროს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს უნ­გ­რე­ლი მხატ­ვა­რი მი­ხაი ზი­ჩი სტუმ­რობ­და. პო­ე­მის დამ­სუ­რა­თებ­ლად ზი­ჩი მი­იწ­ვი­ეს, რო­მე­ლიც ამ წი­ნა­და­დე­ბას მა­შინ­ვე და­თან­ხ­მ­და.
მი­ხაი ზი­ჩი 1827 წლის 15 სექ­ტემ­ბერს, უნ­გ­რეთ­ში, სო­ფელ ზა­ლა­ში დიდ­გ­ვა­რო­ვან ოჯახ­ში და­ი­ბა­და. მა­მა ად­რე გარ­და­ეც­ვა­ლა და უმა­მოდ დარ­ჩე­ნილ ძმებს დე­და მარ­ტო ზრდი­და. მო­მა­ვალ­მა მხატ­ვარ­მა ბავ­შ­ვო­ბი­სა და გიმ­ნა­ზი­ის წლე­ბი ზა­ლა­სა და ვეს­პ­რემ­ში გა­ა­ტა­რა. ხო­ლო იური­დი­უ­ლი გა­ნათ­ლე­ბის მი­სა­ღე­ბად ბუ­და­პეშ­ტ­ში ჩა­ვი­და. პა­რა­ლე­ლუ­რად ფერ­წე­რა­ში მომ­ზა­დე­ბა იტა­ლი­ელ მხატ­ვარ იაკობ მა­რა­ტო­ნის­თან და­იწყო, მაგ­რამ მი­ხაი ზი­ჩის დე­დას თა­ვი­სი წო­დე­ბის­თ­ვის შე­უ­ფე­რებ­ლად მი­აჩ­ნ­და შვი­ლის მხატ­ვ­რო­ბით გა­ტა­ცე­ბა და იურის­პ­რუ­დენ­ცი­ის უკეთ და­სა­უფ­ლებ­ლად ის ვე­ნა­ში გაგ­ზავ­ნა. ზი­ჩიმ იქაც მო­ძებ­ნა ხატ­ვის მას­წავ­ლე­ბე­ლი და ფერ­დი­ნანდ-გე­ორგ ვალ­დ­მი­უ­ლე­რის მო­წა­ფე გახ­და. ხო­ლო 1844-1846 წლებ­ში ვე­ნა­ში ზი­ჩიმ თა­ვის პირ­ვე­ლი ნა­მუ­შევ­რე­ბის გა­მო­ფე­ნა გა­მარ­თა.
წლე­ბის შემ­დეგ ზი­ჩი რუ­სე­თის კა­რის მხატ­ვა­რი იყო, მაგ­რამ რე­ვო­ლუ­ცი­უ­რად გან­წყო­ბილ­მა მხატ­ვარ­მა სა­სახ­ლის ფუ­ფუ­ნე­ბას პა­ტა­რა ოთახ­ში ცხოვ­რე­ბა და მოგ­ზა­უ­რო­ბა არ­ჩია.
ზი­ჩის სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ყოფ­ნი­სა და "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" და­სუ­რა­თე­ბა­ზე ინ­ფორ­მა­ცია არ­ც­თუ ისე ბევ­რია, ცნო­ბე­ბი რვა წლის მან­ძილ­ზე თბი­ლი­სის ქარ­თულ­სა და რუ­სულ ჟურ­ნალ-გა­ზე­თებ­ში "დრო­ე­ბა­სა" და "ი­ვე­რი­ა­ში­ა" გაბ­ნე­უ­ლი. ვა­რა­უ­დო­ბენ, რომ ზი­ჩი შო­თა რუს­თა­ვე­ლის "ვეფხის­ტყა­ო­სანს" სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ჩა­მოს­ვ­ლამ­დე იც­ნობ­და და მის და­სუ­რა­თე­ბა­ზეც ფიქ­რობ­და. რო­ცა გა­დაწყ­და, რომ პო­ე­მა ზი­ჩის უნ­და გა­ე­ფორ­მე­ბი­ნა, იგი უკეთ გა­ეც­ნო ქარ­თულ კულ­ტუ­რას, ზნე-ჩვე­უ­ლე­ბებს, ხა­სი­ათს და სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მრა­ვალ კუთხე­ში იმოგ­ზა­უ­რა. თან მუ­დამ დაჰ­ქონ­და ალ­ბო­მი და მას­ში ქარ­თ­ვე­ლე­ბის ჩაც­მუ­ლო­ბას, იარაღ­სა და სხვა­დას­ხ­ვა ნივთს ინიშ­ნავ­და. მან რამ­დე­ნი­მე ადა­მი­ან­თან ერ­თად პო­ე­მი­დან მთა­ვა­რი ად­გი­ლე­ბი გა­მო­ყო, სა­სურ­ვე­ლი ტი­პა­ჟე­ბის შერ­ჩე­ვა­სა და "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" ცოცხა­ლი სუ­რა­თე­ბის დად­გ­მას შე­უდ­გა. გა­რეგ­ნუ­ლად გა­მორ­ჩე­ულ მსა­ხი­ო­ბებს კოს­ტი­უ­მებს მო­არ­გებ­და, სა­ჭი­რო გა­ნა­თე­ბას მო­აწყობ­და, სცე­ნის უკან რო­მე­ლი­მე მსა­ხი­ო­ბი პო­ე­მი­დან შე­სა­ბა­მის ტექსტს კითხუ­ლობ­და, მა­ყუ­რე­ბე­ლი შემ­ს­რუ­ლე­ბელ­სა და მათ სა­მოსს აკ­ვირ­დე­ბო­და, ზი­ჩი კი ამ დროს ჩა­ნა­ხა­ტებს აკე­თებ­და.
თით­ქ­მის ორ­წ­ლი­ა­ნი მუ­შა­ო­ბის შემ­დეგ, ცოცხა­ლი სუ­რა­თე­ბი­დან შექ­მ­ნი­ლი უამ­რა­ვი ნა­ხა­ტი მხატ­ვარ­მა და­სა­მუ­შა­ვებ­ლად პე­ტერ­ბურ­გ­ში წა­ი­ღო. 1885 წლის ზა­მთარ­ში მი­ხაი ზი­ჩიმ 12 ილუს­ტ­რა­ცი­ის ეს­კი­ზის ნაც­ვ­ლად სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში შე­სა­ფა­სებ­ლად 34 გა­მოგ­ზავ­ნა, რო­მელ­თაც თან ახ­ლ­და ბა­რა­თი: "გთხოვთ, მო­ექ­ცეთ ჩემს სუ­რა­თებს ისე, რო­გორც ქარ­თ­ვე­ლე­ბი უმან­კო ქალს მო­ექ­ცე­ვი­ან ხოლ­მე - ნა­ზად და სა­თუ­თად" ...მხატ­ვარ­მა ილუს­ტ­რა­ცი­ე­ბი ქარ­თ­ველ ხალხს უსას­ყიდ­ლოდ გა­დას­ცა.
1888 წლის "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" ე.წ. ქარ­თ­ვე­ლიშ­ვი­ლი­სე­უ­ლი გა­მო­ცე­მა, მი­ხაი ზი­ჩის ილუს­ტ­რა­ცი­ე­ბით თბი­ლის­ში 1270 ცა­ლი და­ი­ბეჭ­და. ერ­თი წიგ­ნის ფა­სი 15 მა­ნე­თი იყო.

***GzaPress
1934 წელს გა­მო­ცე­მუ­ლი ჭი­ჭი­ნა­ძი­სე­უ­ლი "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" ილუს­ტ­რა­ცი­ე­ბი ქარ­თ­ველ მხატ­ვარ ლა­დო გუ­დი­აშ­ვილს ეკუთ­ვ­ნო­და. მან ბავ­შ­ვო­ბა ძვე­ლი თბი­ლი­სის კო­ლო­რი­ტულ უბან­ში, ყა­რა­ჩო­ხე­ლე­ბი­სა და აშუ­ღე­ბის წრე­ში გა­ა­ტა­რა. ქუ­ჩა­ში ეროვ­ნულ ტან­საც­მელ­ში ჩაც­მუ­ლი თა­თა­რი, თურ­ქი, სო­მე­ხი, მა­ლა­კა­ნი და­დი­ო­და და პა­ტა­რა ლა­დოც ასეთ გა­რე­მო­ში იზ­რ­დე­ბო­და.
"მე ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი ბავ­შ­ვი ვი­ყა­ვი, არა­ფე­რი ვუნ­დერ­კინ­დუ­ლი ჩემ­ში არ იყო და მა­ინც, დე­და სულ იმა­ზე ოც­ნე­ბობ­და მხატ­ვა­რი გა­მოვ­სუ­ლი­ყა­ვი და ყვე­ლა პი­რო­ბა შე­მიქ­მ­ნა სა­ა­მი­სოდ" - იგო­ნებ­და მოგ­ვი­ა­ნე­ბით ლა­დო გუ­დი­აშ­ვი­ლი. ბავ­შ­ვო­ბა­ში გან­სა­კუთ­რე­ბით ცხე­ნე­ბის ხატ­ვა მოს­წონ­და, რო­მელ­საც დე­დის მო­ტა­ნი­ლი ჟურ­ნა­ლე­ბი­დან იხა­ტავ­და. შემ­დეგ პორ­ტ­რე­ტე­ბის ხატ­ვა და­იწყო. "მახ­სოვს დავ­ხა­ტე რუს­თა­ვე­ლი, ერეკ­ლე II, პუშ­კი­ნი, ტოლ­ს­ტოი, ილია. რა თქმა უნ­და, სულ წიგ­ნე­ბი­დან და ჟურ­ნა­ლე­ბი­დან ვი­ხა­ტავ­დი"... სამ­ხატ­ვ­რო სას­წავ­ლე­ბელ­ში მი­სა­ღე­ბი გა­მოც­დე­ბის წარ­მა­ტე­ბით ჩა­ბა­რე­ბის შემ­დეგ, III კურ­ს­ზე გე­ლა­თის ტა­ძარ­ში ექ­ს­კურ­სი­ა­ზე მყოფ­მა, ფრეს­კე­ბის მხატ­ვ­რო­ბის, ძვე­ლი ტაძ­რე­ბის არ­ქი­ტექ­ტუ­რის უკეთ შეს­წა­ვა­ლა მო­ინ­დო­მა. იმ დროს ლა­დო ბევრს მუ­შა­ობ­და: მარ­თავ­და გა­მო­ფე­ნებს, და­საქ­მე­ბუ­ლი იყო თე­ატ­რ­ში კო­ტე მარ­ჯა­ნიშ­ვილ­თან, მო­ხა­ტა რუს­თა­ვე­ლის თე­ატ­რის კა­ფე "ქი­მე­რი­ო­ნი", ასე­ვე ხე­ლო­ვან­თა თავ­შეყ­რის ად­გი­ლი - "ფან­ტას­ტი­კუ­რი ყა­ვა­ხა­ნა", ხა­ტავ­და ქა­შუ­ე­თის ეკ­ლე­სი­ის ფრეს­კებს, თუმ­ცა მი­სი ბო­ლომ­დე დას­რუ­ლე­ბა ფი­ზი­კუ­რად ვერ შეძ­ლო...
რო­ცა "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" ილუს­ტ­რა­ცი­ებ­ზე მუ­შა­ო­ბას შე­უდ­გა, ლა­დო გუ­დი­აშ­ვი­ლი უკ­ვე ცნო­ბი­ლი მხატ­ვა­რი იყო და პო­ე­მა­ზე რამ­დე­ნი­მე წე­ლი იმუ­შა­ვა. "ბევ­რი წიგ­ნის ილუს­ტ­რა­ცია გა­მი­კე­თე­ბია. რო­მელ­თა­გან გან­სა­კუთ­რე­ბით "სიბ­რ­ძ­ნე სიც­რუ­ი­სა", "ვეფხის­ტყა­ო­სა­ნი" და ქარ­თუ­ლი ზღაპ­რე­ბის თე­მებ­ზე შექ­მ­ნი­ლი ილუს­ტ­რა­ცი­ე­ბი მიყ­ვარს", - აღ­ნიშ­ნავ­და შემ­დ­გომ მო­გო­ნე­ბებ­ში ლა­დო.

***GzaPress
მომ­დევ­ნო მხატ­ვა­რი, ვინც პო­ე­მა 1935-1937 წლებ­ში და­ა­სუ­რა­თა, სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძე გახ­ლ­დათ. ის 1909 წლის 7 თე­ბერ­ვალს ახალ­ცი­ხე­ში და­ი­ბა­და. მა­მა­მი­სი სო­ლო­მონ ქო­ბუ­ლა­ძე ოფი­ცე­რი იყო და სამ­ხედ­რო ნა­წილ­ში მსა­ხუ­რობ­და. დე­და - ნი­ნო ხუნ­და­ძე, კარ­გად ქსოვ­და და ქარ­გავ­და. სწო­რედ მან შე­უწყო ხე­ლი შვი­ლის ხატ­ვის ნი­ჭის გა­მომ­ჟ­ღავ­ნე­ბას. მა­ლე ქო­ბუ­ლა­ძე­ე­ბის ოჯა­ხი თბი­ლის­ში და­სახ­ლ­და, სა­დაც სერ­გომ სკო­ლა­ში სწავ­ლის პა­რა­ლე­ლუ­რად, სკლი­ფა­სოვ­ს­კის სამ­ხედ­რო სკო­ლა­შიც და­იწყო სი­ა­რუ­ლი. შემ­დეგ სამ­ხატ­ვ­რო აკა­დე­მი­ა­ში ჩა­ა­ბა­რა, რო­მე­ლიც იმ­ხა­ნად სულ სა­მი წლის და­არ­სე­ბუ­ლი იყო. მას აკა­დე­მი­ა­ში გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი უფ­ლე­ბე­ბი მის­ცეს - ფერ­წე­რის გან­ყო­ფი­ლე­ბის გარ­და, იგი სხვა ფა­კულ­ტეტ­ზეც ეს­წ­რე­ბო­და ლექ­ცი­ებს. სამ­ხატ­ვ­რო აკა­დე­მი­ის წარ­მა­ტე­ბით დას­რუ­ლე­ბის შემ­დეგ, სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძე ორი წლით მოს­კოვ­სა და ლე­ნინ­გ­რად­ში, ცნო­ბილ მუ­ზე­უ­მებ­ში და­ცულ ძველ ოს­ტატ­თა ნა­მუ­შევ­რე­ბის გა­საც­ნო­ბად გა­ემ­გ­ზავ­რა. იმ დროს ლა­დო გუ­დი­აშ­ვი­ლი, აპო­ლონ ქუ­თა­თე­ლა­ძე, იოსებ გა­ბაშ­ვი­ლი, თა­მარ აბა­კე­ლია და სხვა­ნი, უკ­ვე რე­გუ­ლა­რუ­ლად მუ­შა­ობ­დ­ნენ "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" ილუს­ტ­რა­ცი­ებ­ზე. ქო­ბუ­ლა­ძი­სე­ულ­მა ილუს­ტ­რა­ცი­ებ­მა უილი­ამ შექ­ს­პი­რის ორ­ტო­მე­უ­ლი­სათ­ვის და გან­სა­კუთ­რე­ბით "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" გა­ფორ­მე­ბამ, რო­მე­ლიც კლა­სი­კურ, ჰე­რო­ი­კულ სტილ­შია შეს­რუ­ლე­ბუ­ლი, მას დი­დი აღი­ა­რე­ბა მო­უ­ტა­ნა. პო­ე­მის ილუს­ტ­რა­ცი­ა­ზე მუ­შა­ო­ბა სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძემ სრუ­ლი­ად ახალ­გაზ­რ­დამ, 25 წლის ასაკ­ში და­იწყო და რამ­დე­ნი­მე თვე­ში პო­ე­მის გა­სა­ფორ­მებ­ლად ნა­ხა­ტე­ბი უკ­ვე მზად ჰქონ­და. ვეფხის­ტყა­ოს­ნის ილუს­ტ­რა­ცი­ე­ბის ორი­გი­ნა­ლე­ბი კი ტრე­ტი­ა­კო­ვის გა­ლე­რე­ა­ში, სხვა ცნო­ბი­ლი მხატ­ვ­რე­ბის გვერ­დით მო­ა­თავ­სეს. ქარ­თ­ველ და უცხო­ელ ხე­ლოვ­ნე­ბათ­მ­ცოდ­ნე­თა დი­დი ნა­წი­ლი "ვეფხის­ტყა­ოს­ნი­სათ­ვის" შექ­მ­ნილ სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძი­სე­ულ ილუს­ტ­რა­ცი­ებს სა­უ­კე­თე­სოდ მი­იჩ­ნევს და ძნე­ლია მათ არ და­ე­თან­ხ­მო.
1938 წელს სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძე სამ­ხატ­ვ­რო აკა­დე­მი­ა­ში ხატ­ვის პე­და­გო­გად მი­იწ­ვი­ეს. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით, ხატ­ვის კა­თედ­რის გამ­გედ აირ­ჩი­ეს. 1935-1958 წლებ­ში სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძეს სამ­ხატ­ვ­რო აკა­დე­მი­ის რექ­ტო­რის თა­ნამ­დე­ბო­ბა ეკა­ვა. აკა­დე­მი­ის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ბის პა­რა­ლე­ლუ­რად, ის აქ­ტი­უ­რად მუ­შა­ობ­და ფერ­წე­რულ ტი­ლო­ებ­სა და სცე­ნის მხატ­ვ­რო­ბა­ზე. მან გა­ა­ფორ­მა სპექ­ტაკ­ლე­ბი თბი­ლი­სის ოპე­რი­სა და ბა­ლე­ტის, რუს­თა­ვე­ლის, მარ­ჯა­ნიშ­ვი­ლის სა­ხე­ლო­ბის თე­ატ­რებ­სა და მოს­კო­ვის დიდ თე­ატ­რ­ში. გან­სა­კუთ­რე­ბით აღ­სა­ნიშ­ნა­ვია ამ მხატ­ვ­რის მი­ერ შექ­მ­ნი­ლი თბი­ლი­სის სა­ო­პე­რო თე­ატ­რის სა­ზე­ი­მო, მთა­ვა­რი ფარ­და, რო­მე­ლიც 1973 წელს შე­ნო­ბა­ში გა­ჩე­ნილ­მა ხან­ძარ­მა გა­ა­ნად­გუ­რა. ორი წლის წინ, თა­ნა­მედ­რო­ვე ციფ­რუ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ით გა­დი­დე­ბუ­ლი სერ­გო ქო­ბუ­ლა­ძის ფარ­დის ას­ლის დამ­ზა­დე­ბა მო­ხერ­ხ­და. ის გერ­მა­ნი­ი­დან სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ჩა­მო­ი­ტა­ნეს და ამ­გ­ვა­რად ოპე­რი­სა და ბა­ლე­ტის თე­ატ­რ­მა, თა­ვის ერთ-ერ­თი ყვე­ლა­ზე ცნო­ბი­ლი სა­ვი­ზი­ტო ბა­რა­თი და­იბ­რუ­ნა.
და­ბო­ლოს, რო­ცა რუს­თა­ველ­სა და მის პო­ე­მა­ზე ვლა­პა­რა­კობთ, აუცი­ლებ­ლად უნ­და ვახ­სე­ნოთ კო­ლექ­ცი­ო­ნე­რე­ბიც, რო­მელ­თა შო­რის ყვე­ლა­ზე მდი­და­რი კო­ლექ­ცი­ის მფლო­ბე­ლი გუ­რამ ახა­ლაიაა. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის დღეს, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ეროვ­ნულ მუ­ზე­უმ­ში შო­თა რუს­თა­ვე­ლის 850 წლის იუბი­ლე­სად­მი მიძღ­ვ­ნი­ლი გა­მო­ფე­ნა გა­იხ­ს­ნა. ექ­ს­პო­ზი­ცი­ა­ზე, რო­მე­ლიც 11 ივ­ნი­სამ­დე გაგ­რ­ძელ­დე­ბა, წარ­მოდ­გე­ნი­ლია გუ­რამ ახა­ლა­ი­ას პი­რად კო­ლექ­ცი­ა­ში და­ცუ­ლი 1712-2017 წლებ­ში დას­ტამ­ბუ­ლი "ვეფხის­ტყა­ოს­ნის" უნი­კა­ლუ­რი გა­მო­ცე­მე­ბი და პო­ე­მის თარ­გ­მა­ნე­ბი.

ანა კა­ლან­და­ძე


ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარები (0)
კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სიახლეები
ვაშინგტონის შტატში მცხოვრები ახალგაზრდა ქართველი მეცნიერის ოთარ იოსელიანისგან საინტერესო ამბავი გავიგე, რის მერეც პატარა გამოიძიების ჩატარება დამჭირდა. აი, რას მომიყვა ოთარი:
თბილისში ბევრი ლამაზი გოგო დადიოდა, მაგრამ ის ერთი მაინც სხვანაირად გამორჩეული იყო.
"ნადიკვარის ქუჩაზე, ერთ ლამაზ სახლზე მითხრეს, აქ საროსკიპო იყოო. სახელმწიფო არქივში წავედი, სადაც ჯერ გაუკვირდათ, მერე კი ძალიან დამეხმარნენ. ბოლოს დიდი დასტა შემრჩა ხელთ - გაფოლორცებული ქალების შესახებ მასალა მოვიძიე. "ფოლორცი" სომხური სიტყვაა და ნიშნავს ქუჩას ან მოედანს, სადაც ხალხი იკრიბება, ხოლო გაფოლორცებული - სახელგატეხილ, ნაძრახ ქალს"
ბე­რი გრი­გო­ლი მთა­ვა­რან­გე­ლოზ­თა კუნ­ძუ­ლის სა­ვა­ნე­ში დამ­კ­ვიდ­რ­და
ჩვენ გაგ­ვი­მარ­თ­ლა, რად­გან გაქ­ცე­უ­ლებ­მა ცო­ტა რამ თუ წა­ი­ღეს
ივანე ჯავახიშვილი ყოველი ახალი წიგნის პირველ ეგზემპლარებს მეუღლეს უძღვნიდა
კვირის სიახლეები
კოალიციამ აშშ-ის მეთაურობით სირიაზე ავიადარტყმები მიიტანა - როგორ ეხმაურება ვლადიმერ პუტინი მომხდარს?
14 აპრილს გამთენიისას საერთაშორისო კოალიციამ, რომლის შემადგენლობაშიც აშშ, საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი შედის, სირიაში გარკვეულ ობიექტებზე დარტყმა მიიტანეს.
0 კომენტარი
"მეზობლებს კარზე კაკუნი რომ არ აეტეხათ, იმ არაკაცს შეიძლება, დედასთან ერთად, ბავშვებიც დაეხოცა"
ბარნოვის ქუჩაზე მომხდარი საზარელი მკვლელობის ახალი დეტალები
0 კომენტარი
საინტერესო დეტალები მსოფლიო ვარსკვლავებთან მუშაობის შესახებ
ქართულ სამზარეულოსა და კულტურაზე შეყვარებული გორან ბრეგოვიჩი
0 კომენტარი
"არ მინდა, ჩემმა შვილმა გაიგოს, რას ვსაქმიანობ" - ყოფილი ბიზნესლედი, რომელიც სასაფლაოების დამლაგებლად მუშაობს
38 წლის სასიამოვნო გარეგნობის ქალბატონი (რომელმაც ვინაობის გამხელა არ ისურვა) 2 წელია, ქალაქ რუსთავის სასაფლაოზე, საფლავების მომვლელია.
2 კომენტარი
სასამართლოში ნასროლი ბოთლი და გზა იურისტობიდან დიზაინერობამდე
დიზაინერობა 25 წლის ასაკში გადაწყვიტა და საბოლოოდ თქვა უარი იურისტობასა და ჟურნალისტობაზეც.
3 კომენტარი
ნანუკა ჟორჟოლიანმა ეფექტური და ჯანსაღი დიეტის რეცეპტი გაამხილა
ნანუკა ჟორჟოლიანი ბოლო პერიოდში შესაშურ ფორმაში ჩადგა. ტელეწამყვანი სხვადასხვა პერიოდში დიეტებით ებრძოდა ჭარბ წონას, თუმცა ზედმეტი კილოგრამების დაკლებასთან ერთად, მიღებული შედეგის შენარჩუნება არანაკლებ მნიშვნელოვანია.
3 კომენტარი
"დედამ ტელეფონში მითხრა, ჟენია დავკარგეთო და ყურმილიც გაითიშა... ისინი იღუპებოდნენ და მე ვერ ვუშველე"

25 მარტი მეორეკლასელი დარინასთვის ერთ-ერთი ლამაზი დღე უნდა ყოფილიყო, რომელსაც მეგობრის დაბადების დღეზე გასართობ ცენტრში გაატარებდა, თუმცა ყველაფერი ტრაგედიით დასრულდა... სავაჭრო-გასართობ ცენტრში მოულოდნელად ხანძარი გაჩნდა, შედეგად უამრავი ადამიანი დაიღუპა და მძიმედ დაშავდა.

1 კომენტარი
სახსრებში მამტვრევს. ალბათ ბედნიერების ნიშანია.
LIFE
უსინათლო ფეხბურთელთა პრობლემები და სპორტის მინისტრის შანსი
ახლახან სრულიად შემთხვევით გავიგე, რომ უსინათლო ბიჭები ფეხბურთს თამაშობენ და რომ ამ ჩემთვის სრულიად უცნობ სპორტის სახეობას ქართველი ახალგაზრდებიც მისდევენ.
0 კომენტარი
"თამარ მეფე იალბუზზე ცხოვრობდა" - ეროვნული გამოცდების "სალაღობო მაგალითები"
"ტარიელმა თავისი საცოლის საქმრო მოკლა და თვითონ ვეფხვის ტყავი ჩაიცვა, რომ მტერს ვეღარ ეცნო"
7 კომენტარი
მეფუტკრე გოგონა თონეთიდან
"მთვრალი ფუტკრები მეზობელ სკებს დაერევიან, მთელ თაფლს შენკენ გამოზიდავენო"
8 კომენტარი