გან­დე­გი­ლი ბე­რი გრი­გო­ლის ცხოვ­რე­ბის დე­ტა­ლე­ბი
font-large font-small
გან­დე­გი­ლი ბე­რი გრი­გო­ლის ცხოვ­რე­ბის დე­ტა­ლე­ბი
ბე­რი გრი­გო­ლი მთა­ვა­რან­გე­ლოზ­თა კუნ­ძუ­ლის სა­ვა­ნე­ში დამ­კ­ვიდ­რ­და


თბი­ლის­ში, ეთ­ნოგ­რა­ფი­ის მუ­ზე­უმ­ში მეგ­რუ­ლი ოდა დგას. წლე­ბის წინ ეს სახ­ლი ნა­და­რე­იშ­ვი­ლე­ბის ეზო­ში, აბა­შის რა­ი­ო­ნის სო­ფელ ონ­ტო­ფო­ში იდ­გა. იმ ეზო­ში ახ­ლა ორ­სარ­თუ­ლი­ა­ნი სახ­ლია და ორი საყ­ვა­რე­ლი მო­ხუ­ცი ცხოვ­რობს: 90 წლის რე­ვაზ ნა­და­რე­იშ­ვი­ლი და მი­სი მე­უღ­ლე. ბა­ტო­ნი რე­ვა­ზი იხ­სე­ნებს, სახ­ლი ლაზ­მა ოს­ტა­ტებ­მა ისე ააშე­ნეს, ლურ­ს­მა­ნი არ გა­მო­უ­ყე­ნე­ბი­ა­თო. ამ ჭერ­ქ­ვეშ თურ­მე ბევ­რი ცნო­ბი­ლი ადა­მი­ა­ნი გა­ი­ზარ­და. ჩვენ კი ერთ-ერ­თი მათ­გა­ნის, ბე­რი გრი­გოლ ნა­და­რე­იშ­ვი­ლის სა­ინ­ტე­რე­სო ცხოვ­რე­ბის დე­ტა­ლებ­ზე მის ძმის­შ­ვილ­თან ვი­სა­უბ­რეთ.




- ეთ­ნოგ­რა­ფი­ის მუ­ზე­უმ­ში გა­მო­ხარ­შუ­ლი წაბ­ლის ხის­გან ულურ­ს­მ­ნოდ დამ­ზა­დე­ბუ­ლი კოლ­ხუ­რი ოდა დგას. ალ­ბათ ბევ­რ­მა არ იცის ამ სახ­ლის ის­ტო­რია. ამ სახ­ლ­ში გი­გო ნა­და­რე­იშ­ვილ­მა და სო­ფიო ჭან­ტუ­რი­ამ 3 ვა­ჟი და 2 ქა­ლიშ­ვი­ლი გა­ზარ­დეს. უფ­რო­სი შვი­ლი ბე­რი გრი­გო­ლი გახ­ლ­დათ, ერის­კა­ცო­ბა­ში ვა­სი­ლი, ში­ნა­უ­რე­ბი ბა­ტას ეძახ­დ­ნენ. მე­ო­რე ვაჟს ვლა­დი­მე­რი ერ­ქ­ვა, მა­მა­ჩემს კი ნეს­ტო­რი. ჰყავ­დათ ორი და, ჩა­ტუ (პა­რას­კე­ვა) და პე­ლა­გია. დი­დე­ბუ­ლი მა­მი­დე­ბი მყავ­და, ძა­ლი­ან ლა­მა­ზე­ბი. ბა­ბუ­ას მე­ექ­ვ­სე შვი­ლი ჰყო­ლია - ფი­ლი­პე, ჩვი­ლი გარ­დაც­ვ­ლი­ლა. შვი­ლიშ­ვი­ლე­ბიც იმ ოდა­ში გა­ვი­ზარ­დეთ. ჩე­მი ინი­ცი­ა­ტი­ვით ეს სახ­ლი მე­რე მუ­ზე­უმს გა­და­ე­ცა. ბა­ბუა სა­ეკ­ლე­სიო გლე­ხი იყო, რე­ფორ­მე­ბი რომ ჩა­ტარ­და და ბა­ტონ­ყ­მო­ბა გა­უქ­მ­და, სო­ხუმ­ში გა­და­სუ­ლა, იქ წა­იყ­ვა­ნა უფ­რო­სი შვი­ლი, ვა­სი­ლი და გიმ­ნა­ზი­ა­ში სწავ­ლობ­და ბა­ტა ბი­ძია. ბა­ბუა შეძ­ლე­ბუ­ლი კა­ცი ყო­ფი­ლა, მა­მუ­ლე­ბის გარ­და სო­ხუ­მის ცენ­ტ­რ­ში სა­კუ­თა­რი დუ­ქა­ნი ჰქონ­და. აფხა­ზეთ­ში მდგარ რუ­სე­თის ჯარს ამა­რა­გებ­და, სა­მეგ­რე­ლო­დან მიჰ­ყავ­და ცოცხა­ლი სა­ქო­ნე­ლი. სა­ვაჭ­რო სახ­ლე­ბიც ჰქო­ნია, ერ­თი სიტყ­ვით, კო­მერ­ცი­ას ეწე­ო­და და საკ­მა­ოდ მდი­და­რიც იყო. რო­გორც ვი­ცი, XIX სა­უ­კუ­ნის 90-იან წლებ­ში ააშე­ნეს ის ოდა. თურ­მე 3 წე­ლი აშე­ნებ­დ­ნენ, ერ­თი ლურ­ს­მა­ნიც კი არ გა­მო­უ­ყე­ნე­ბი­ათ. სახლს უნი­კა­ლუ­რი ორ­ნა­მენ­ტე­ბი ჰქონ­და, მუ­ზე­უ­მის ხალხს გა­ვა­ტა­ნეთ, მაგ­რამ სამ­წუ­ხა­როდ და­უ­კარ­გავთ.

ბა­ბუა მო­უ­ლოდ­ნე­ლად გარ­დაც­ვ­ლი­ლა, ოჯა­ხის უფ­რო­სი შვი­ლი ბა­ტა, მა­შინ სრულ­წ­ლო­ვა­ნი არ ყო­ფი­ლა, ამი­ტომ მე­ურ­ვედ ოჯა­ხის ახ­ლო­ბე­ლი და­უ­ნიშ­ნეს. მან თურ­მე ბა­ბუ­ის ქო­ნე­ბის მით­ვი­სე­ბა სცა­და, მი­წის ნაკ­ვე­თის შე­მო­ღობ­ვაც კი და­იწყო. 14 წლის ბა­ტას ოჯა­ხის ღირ­სე­ბა და­უ­ცავს, გად­მო­უ­ღია მა­მის თო­ფი და სრო­ლა აუტე­ხია. ის კა­ცი გაქ­ცე­უ­ლა. ამის შემ­დეგ ბა­ტამ სოფ­ლის მა­მა­სახ­ლისს მოს­თხო­ვა, სოფ­ლის კრე­ბა მო­ეწ­ვია. მა­მა­სახ­ლი­სიც იძუ­ლე­ბუ­ლი გამ­ხ­და­რა, არას­რულ­წ­ლო­ვა­ნი და­ე­ნიშ­ნა მა­მის ქო­ნე­ბის გან­მ­კარ­გა­ვად. სო­ხუ­მის გიმ­ნა­ზი­ა­ში სწავ­ლობ­და ბა­ტა და ამ მოვ­ლე­ნე­ბის გა­მო სწავ­ლის­თ­ვის თა­ვის და­ნე­ბე­ბა მო­უხ­და. ბი­ძა­ჩე­მი ძა­ლი­ან აქ­ტი­უ­რი და გა­ნათ­ლე­ბუ­ლი ახალ­გაზ­რ­და იყო, რე­ვო­ლუ­ცი­უ­რი იდე­ე­ბით გა­ტა­ცე­ბუ­ლი. მე­გობ­რობ­და კონ­ს­ტან­ტი­ნე გამ­სა­ხურ­დი­ას­თან, ალექ­სან­დ­რე აბა­შელ­თან და იმ დრო­ის სხვა ცნო­ბილ სა­ზო­გა­დო მოღ­ვა­წე­ებ­თან. გა­მორ­ჩე­უ­ლი აღ­ნა­გო­ბა ჰქონ­და. არც მა­ტე­რი­ა­ლუ­რი პრობ­ლე­მა აწუ­ხებ­და, კარ­გად ჩაც­მუ­ლი და­დი­ო­და. ერ­თი სიტყ­ვით, სა­სურ­ვე­ლი სა­სი­ძო იყო. თურ­მე თა­ვად მი­ქე­ლა­ძეს იმ­დე­ნად მოს­წო­ნე­ბია, მის­თ­ვის სა­კუ­თარ ქა­ლიშ­ვილ­ზე და­ქორ­წი­ნე­ბა შე­უ­თა­ვა­ზე­ბია, მაგ­რამ ბა­ტას ამ დროს იტა­ლი­ი­დან ჩა­მო­სუ­ლი დი­დი ვაჭ­რის მშვე­ნი­ე­რი ქა­ლიშ­ვი­ლი უყ­ვარ­და. ბე­ბი­ა­ჩე­მი კი ტრა­დი­ცი­ებ­ზე აღ­ზ­რ­დი­ლი ქა­ლი იყო და თურ­მე ამ სიყ­ვა­რულს წინ აღუდ­გა.

- რა­ტომ?

- შვი­ლის­თ­ვის უთ­ქ­ვამს, კა­თო­ლი­კე გა­დამ­თი­ე­ლი რძა­ლი არ მინ­დაო. არა­და, ძა­ლი­ან უყ­ვარ­და ბი­ძა­ჩემს იტა­ლი­ე­ლი ულა­მა­ზე­სი გო­გო, გვა­რად სპრინ­ქ­ვე­ლი. გო­გოს მა­მა ქსო­ვი­ლე­ბით ვაჭ­რობ­და, ონ­ტო­ფო­ში 1810 წელს ჩა­მო­სუ­ლა და აქ ცხოვ­რობ­დ­ნენ. ბი­ძა­ჩე­მი 1886 წელს არის და­ბა­დე­ბუ­ლი. ის გო­გო რომ გა­იც­ნო, 27 წლის იყო. ძა­ლი­ან უყ­ვარ­და, მაგ­რამ დე­დის უარს წინ ვერ აღუდ­გა, რე­ლი­გი­ამ შე­უ­შა­ლა ხე­ლი მათ ქორ­წი­ნე­ბას. და­შორ­დ­ნენ ისი­ნი ერ­თ­მა­ნეთს. სიყ­ვა­რულ­ზე უარ­მა მთლი­ა­ნად შეც­ვა­ლა ბა­ტას ცხოვ­რე­ბა. ამას ისიც და­ე­მა­ტა, რომ რე­ვო­ლუ­ცი­ო­ნერ­მა მე­გობ­რებ­მაც იმე­დი გა­უც­რუ­ეს. იყო ძა­ლი­ან აქ­ტი­უ­რი ერ­თო­ბის წევ­რი 1905-07 წლებ­ში. ამ ერ­თო­ბის წევ­რი ყო­ფი­ლა მა­შინ პო­ე­ტი ალექ­სან­დ­რე აბა­შე­ლი, რო­მელ­საც ბი­ძა­ჩემ­თან კარ­გი ურ­თი­ერ­თო­ბა ჰქონ­და და ჩვენს სახ­ლ­შიც და­დი­ო­და. ბე­ბი­ა­ჩე­მი იხ­სე­ნებ­და, ხა­ჭა­პურს რომ გა­მო­ვუცხობ­დი, ოთახ­შიც არ მიშ­ვებ­დ­ნენ, მარ­ტო­ნი ის­ხ­დ­ნენ და სა­უბ­რობ­დ­ნე­ნო. 1905 წლის მოვ­ლე­ნებ­მა და­არ­წ­მუ­ნა, რომ რე­ვო­ლუ­ცი­ურ მოძ­რა­ო­ბა­ში პარ­ტი­უ­ლი ტე­რო­რის­ტე­ბი დიდ როლს ას­რუ­ლებ­დ­ნენ. მა­ღა­ლი იდე­ა­ლე­ბის კა­ცი იყო ბი­ძა­ჩე­მი და მათ მა­ლე ჩა­მო­შორ­და. ეტყო­ბა პე­სი­მიზ­მ­ში ჩა­ვარ­და და წა­ვი­და სე­ნაკ­ში, ალექ­სი შუ­შა­ნი­ას სა­ვა­ნე­ში. მას გა­ან­დო თა­ვი­სი გუ­ლის­ტ­კი­ვი­ლი და სწო­რედ მი­სი კურ­თხე­ვით წა­ვი­და ბე­რად. მორ­წ­მუ­ნე ოჯახ­ში აღ­ზ­რ­დილ­მა, ეკ­ლე­სი­უ­რი ცხოვ­რე­ბა არ­ჩია. მი­სი სუ­ლი­ე­რი მოძღ­ვა­რი ბე­რი ალექ­სი შუ­შა­ნია იყო, რო­მელ­საც ბა­ტას­თან მი­მო­წე­რა ჰქონ­და. დღემ­დე შე­მორ­ჩე­ნი­ლია ლექ­სი, მიძღ­ვ­ნი­ლი ალექ­სი ბე­რის მი­ერ მის­და­მი და იქი­დან ჩანს, რო­გორ ამ­ხ­ნე­ვებ­და იგი მორ­ჩი­ლე­ბის გზა­ზე დამ­დ­გარ ბი­ძა­ჩემს. 27 წლის მოძღ­ვ­რის კურ­თხე­ვით წმინ­და ათო­ნის მთა­ზე წა­ვი­და, სა­დაც მსა­ხუ­რობ­და მა­მა გრი­გო­ლი. არა­ვის­თ­ვის არ უთ­ქ­ვამს, ბე­რად რომ მი­დი­ო­და. ფო­თი­დან წა­ვი­და, გე­მით უნ­და წა­სუ­ლი­ყო ათო­ნის მო­ნას­ტერ­ში. სა­მო­ქა­ლა­ქო სუ­რა­თი 1908 წელს გა­და­უ­ღია თეთრ ჩო­ხა­ში და ეს დე­და­ნი შე­მორ­ჩე­ნი­ლია, მუ­ზე­უმს გა­და­ვე­ცით. 1908 წელს ბა­ტა ჯერ ოდე­სა­ში, იქი­დან იერუ­სა­ლიმ­ში წა­სუ­ლა მო­სა­ლო­ცად, მე­რე ათო­ნის მთა­ზე. იქი­დან დე­დას მოს­წე­რა წე­რი­ლი, ბე­რად მივ­დი­ვა­რო. ბე­ბი­ას თურ­მე შვი­ლის ნა­ბი­ჯი არ მო­ე­წო­ნა, შა­ვე­ბიც ჩა­უც­ვამს, რა არ გა­უ­კე­თე­ბია, რომ შვი­ლის­თ­ვის აზ­რი შე­ეც­ვ­ლე­ვი­ნე­ბი­ნა, მაგ­რამ ვერ გა­და­ათ­ქ­მე­ვი­ნა. 1910 წელს იგი ბე­რად ათონ­ში აღ­კ­ვე­ცი­ლა. მა­შინ იქ უმ­ძი­მე­სი მდგო­მა­რე­ო­ბა იყო, ბერ­მო­ნაზ­ვ­ნებს ივერ­თა მო­ნას­ტერ­ში არ უშ­ვებ­დ­ნენ, ბერ­ძ­ნე­ბის­გან სა­ში­ნელ დევ­ნას გა­ნიც­დიდ­ნენ. ამ დრო­ის­თ­ვის სა­ვა­ნის წი­ნამ­ძღ­ვა­რი მღვდელ­მო­ნა­ზო­ნი იოანე ხოშ­ტა­რია ყო­ფი­ლა, წმინ­და იოანე ღვთის­მეტყ­ვე­ლის სა­ვა­ნემ 1919 წლამ­დე იარ­სე­ბა და ქარ­თ­ვე­ლი ბე­რე­ბის მცი­რე ჯგუფ­მა და­ტო­ვა წმინ­და მთა და სამ­შობ­ლო­ში დაბ­რუნ­და. უმე­ტე­სო­ბა ათონ­ში დარ­ჩა.

- ბი­ძა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში დაბ­რუნ­და?

- რო­გორც ვი­ცი, ბი­ძა­ჩე­მი უფ­რო ად­რე, 1912 წელს დაბ­რუნ­და სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში. ის ჩვენ­თან იხ­სე­ნებ­და, რო­გორ გა­მო­ა­სახ­ლეს ათო­ნის მთი­დან ათას­ზე მე­ტი ბე­რი და რუ­სე­თის სამ­ხედ­რო გე­მე­ბით კავ­კა­სი­ა­ში რო­გორ გა­და­იყ­ვა­ნეს. ამის შემ­დეგ ბე­რი გრი­გო­ლი მთა­ვა­რან­გე­ლოზ­თა კუნ­ძუ­ლის სა­ვა­ნე­ში დამ­კ­ვიდ­რ­და. ახ­ლაც არის იქ ივე­რი­ის ღვთის­მ­შობ­ლის ხა­ტი შე­მორ­ჩე­ნი­ლი, რო­მე­ლიც გრი­გოლ ბერს ათო­ნის მთი­დან ჩა­მო­უბ­რ­ძა­ნე­ბია. აქვს ასე­თი წარ­წე­რა: "წმინ­და ესე ხა­ტი ივე­რი­ის ღვთის­მ­შობ­ლი­სა შევ­ს­წი­რე მთაწ­მინ­დით თეკ­ლა­თის მთა­ვა­რან­გე­ლო­ზის ეკ­ლე­სი­ა­სა, მო­ნა­ზო­ნი გი­ორ­გი გ-ძე ნა­და­რე­იშ­ვილ­მა, მთაწ­მინ­დელ­ყო­ფილ­მა, სა­ო­ხად სუ­ლი­სა ჩე­მი­სა და მო­სახ­სე­ნე­ბე­ლად მშო­ბელ­თა ჩემ­თა 1912 წ." ისევ თა­ვი შე­ა­ფა­რა ალექ­სი ბერ­თან და 6 წე­ლი­წა­დი მას­თან იყო. ალექ­სი ბერ­მა 1917 წელს და­ითხო­ვა მო­ნას­ტ­რის ძმო­ბა და და­ყუ­დე­ბულ მოღ­ვა­წე­ო­ბას შე­უდ­გა. ამ მოვ­ლე­ნე­ბის შემ­დეგ მა­მა გრი­გოლ­მა ვერ იპო­ვა ად­გი­ლი, სა­დაც შე­იძ­ლე­ბო­და დარ­ჩე­ნი­ლი­ყო. შე­მორ­ჩე­ნი­ლი წე­რი­ლე­ბი­დან ირ­კ­ვე­ვა, რომ ის სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში იყო. სამ­თავ­როს დე­დებს 1919 წელს წე­რი­ლებს სწერ­და, ეშ­მაკ­მა არ მომ­ცა საშ­ვე­ლი და ფე­ხი ვერ­სად მო­ვი­კი­დეო. რო­გორც ჩანს, ცდი­ლობ­და რო­მე­ლი­მე მო­ნას­ტერ­ში წა­სუ­ლი­ყო, მაგ­რამ სა­ბო­ლო­ოდ სხვა გზა - გან­დე­გი­ლო­ბა არ­ჩია. აი, რას სწერ­და დე­და­ოს:
"სუ­ლი­ე­რო დაო სი­დო­ნია, პირ­ვე­ლად მო­გი­კითხავ საღ­მ­რ­თო სიყ­ვა­რუ­ლით და ვთხოვ ყოვ­ლად­წ­მინ­და ღვთის­მ­შო­ბელს ის ცეცხ­ლი, რაც თქვენ­შია, უფ­რო მე­ტად გა­ჩაღ­დეს სულ­ში და არ ამო­აკ­ლ­დეს. ამა­ოდ არ არის ნათ­ქ­ვა­მი მა­მე­ბის მი­ერ, მო­ნა­ზო­ნი მუ­დამ სძლევს ეშ­მაკ­სო. 9 წე­ლი­წა­დია, რაც სოფ­ლი­დან გა­მო­ვე­დი და მის მე­რე სულ იმის მცდე­ლო­ბა­ში ვარ, რა­ღაც ფე­რად გა­მო­მეკ­ვ­ლია, რა იყო ღვთის ნე­ბა ჩემ­ზე­და და მო­ეწყო საქ­მე ისე, რომ მოძღ­ვა­რი თა­ნახ­მაა ამა­ზე პა­სუ­ხის მო­ცე­მი­სა. ხო­ლო დრო და ჟა­მი არ ვი­ცი, რო­დის მი­ვი­ღებ ამა­ზე პა­სუხს... მო­ახ­ლო­ე­ბუ­ლია ჟა­მი გა­თე­ნე­ბი­სა. ვი­ნა­ი­დან გვეს­მის მამ­ლის ყი­ვი­ლი. ბე­რი გრი­გო­ლი, 1919 წლის 15 აგ­ვის­ტო".
კი­დევ ერ­თი ასე­თი წე­რი­ლია შე­მორ­ჩე­ნი­ლი, რო­მელ­საც დე­და­ო­ებს სწერს:
"სუ­ლი­ე­რო დან­ნო ევ­პ­რაქ­სია და მარ­თა, მო­გი­კითხ­ავთ საღ­მ­რ­თო სიყ­ვა­რუ­ლით. ღვთის­მ­შო­ბელს ვსთხოვ და მთა­ვა­რან­გე­ლოზ მი­ქა­ელს და გაბ­რი­ელს, რა­თა წარ­გი­მარ­თონ თქვენ სუ­ლი­ერ გზა­ზე... ამ­პარ­ტავ­ნე­ბა არის დი­დი და მთა­ვა­რი ვნე­ბა, ესე იგი, უკე­თუ კა­ცი ამ­პარ­ტა­ვა­ნია, მა­გი არა­თუ ამ ერ­თი ვნე­ბის პატ­რო­ნია, არა­მედ ყო­ვე­ლი­ვე ვნე­ბის, რო­მელ არს ცის ქვე­შე. ახ­ლა დავ­რ­წ­მუნ­დეთ, რომ ჩვე­ნი სიკ­ვ­დი­ლი ყო­ფი­ლა ამ­პარ­ტავ­ნე­ბა­ში... ვი­თარ­ცა თქვა პეტ­რე მო­ცი­ქულ­მან ნა­ყო­ფი სუ­ლი­სა არს სი­ხა­რუ­ლი, სიყ­ვა­რუ­ლი, მშვი­დო­ბა, მყუდ­რო­ე­ბა, მარ­ხ­ვა, მოთ­მი­ნე­ბა... თქვე­ნი სუ­ლი­ე­რი ძმა გრი­გო­ლი. 1916 წე­ლი, ივ­ლი­სის 10 დღე­სა".
მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, რო­გორ ებ­რ­ძოდ­ნენ მა­შინ ეკ­ლე­სია-მო­ნას­ტ­რებს, 1921 წელს ბოლ­შე­ვი­კურ­მა რუ­სეთ­მა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ანექ­სია გა­მო­აცხა­და, და­იწყო ეკ­ლე­სი­ის მსა­ხურ­თა დევ­ნა, ჩვენს სო­ფელ­ში, ონ­ტო­ფო­ში მა­შინ ორი ეკ­ლე­სია და­ან­გ­რი­ეს, ხა­ტე­ბი და სა­ეკ­ლე­სიო ნივ­თე­ბი დაწ­ვეს. ღმერ­თ­მა ხალ­ხის თვალ­წინ აღავ­ლი­ნა სას­წა­უ­ლი, ერთ-ერ­თი ბოლ­შე­ვი­კი ტაძ­რის სა­ხუ­რა­ვი­დან ჩა­მო­ვარ­და და იქ­ვე გარ­და­იც­ვა­ლა, მაგ­რამ ამ ფაქ­ტ­მაც ვერ შე­ა­ში­ნა ისი­ნი და ნგრე­ვა მა­ინც გა­აგ­რ­ძე­ლეს. მა­მა­ჩე­მი, ნეს­ტო­რიც ყო­ფი­ლი მენ­შე­ვი­კი იყო, თა­ვის დრო­ზე რუ­სე­თის იმ­პე­რი­ის უნ­ტერ-ოფი­ცე­რი. პირ­ვე­ლი მსოფ­ლიო ომის გმი­რი. იბ­რ­ძო­და ტა­ბახ­მე­ლას­თან წი­თე­ლი არ­მი­ის წი­ნა­აღ­მ­დეგ და 1924 წელს დახ­ვ­რე­ტას სას­წა­უ­ლებ­რი­ვად გა­და­ურ­ჩა. მა­მა წმინ­და გი­ორ­გის საბ­რ­ძო­ლო ჯვრე­ბის ოთხი­ვე ხა­რის­ხის კა­ვა­ლე­რი იყო. მა­მას გავ­ლი­ლი ცხოვ­რე­ბის გზაც ძა­ლი­ან სა­ინ­ტე­რე­სოა.

- ბა­ტო­ნო რე­ვაზ, ბი­ძათ­ქ­ვე­ნის შეყ­ვა­რე­ბულს ხომ არ შეხ­ვედ­რი­ხართ სად­მე?

- ბე­რად რომ აღიკ­ვე­ცა ბი­ძა­ჩე­მი, ამის მე­რე გათხოვ­და. მას არ ვიც­ნობ­დი. უკ­ვე თბი­ლის­ში ცხოვ­რობ­და. მის მე­ზობ­ლად ონ­ტო­ფო­ში ქო­რი­ძე­ე­ბი ცხოვ­რობ­დ­ნენ, მე­რე ისი­ნი თბი­ლის­ში გა­და­ვიდ­ნენ საცხოვ­რებ­ლად და მათ­თან სტუ­დენ­ტო­ბის დროს ჩე­მი ახ­ლო­ბე­ლი გო­გო ცხოვ­რობ­და. თურ­მე იმ ეზო­ში იყო გათხო­ვი­ლი ეს ქალ­ბა­ტო­ნიც, რო­მე­ლიც ბი­ძას ასე ძა­ლი­ან უყ­ვარ­და. იტა­ლი­ურ სახ­ლ­ში იყ­ვ­ნენ, სტუ­დენ­ტი ვი­ყა­ვი, 1948 წე­ლი იყო და ჩემს ახ­ლო­ბელ­თან სოფ­ლი­დან პრო­დუქ­ტე­ბი გა­მა­ტა­ნეს. რომ მი­ვე­დი, და­ვი­ნა­ხე ლა­მა­ზი მო­ხუ­ცი ზის ამ იტა­ლი­უ­რი სახ­ლის კო­რი­დორ­ში. რომ და­მი­ნა­ხა, ჩემს ახ­ლო­ბელს ჰკითხა, ვინ არი­სო? - ეს არის ონ­ტო­ფო­დან ჩე­მი მე­ზო­ბე­ლი ნა­და­რე­იშ­ვი­ლი, ბა­ტა­ი­ას ძმის­შ­ვი­ლიო. მო­ხუცს ხელ­ში ჯო­ხი ეკა­ვა, ად­გა, მო­ვი­და ჩემ­თან და გა­დამ­კოც­ნა. ეტყო­ბო­და, ბი­ძა­ჩე­მის სიყ­ვა­რუ­ლი მის სულ­ში ჩარ­ჩე­ნი­ლი იყო. მგო­ნი ქმა­რი გარ­დაც­ვ­ლი­ლი ჰყავ­და უკ­ვე. გრი­გოლ ბერ­ზე მკითხა რა­ღა­ცე­ბი, მეც ყვე­ლა­ფე­რი ვუ­ამ­ბე. თვალ­ც­რემ­ლი­ა­ნი მის­მენ­და. ბო­ლოს ვუთხა­რი, ბი­ძა­ჩე­მი უკ­ვე 3 წლის გარ­დაც­ვ­ლი­ლია-მეთ­ქი, ეს რომ გა­ი­გო, ძა­ლი­ან დამ­წუხ­რ­და, ბევ­რი იტი­რა. აშ­კა­რად ეტყო­ბო­და, მა­საც ძა­ლი­ან უყ­ვარ­და.

- სად ცხოვ­რობ­და გან­დე­გი­ლი ბე­რი გრი­გო­ლი?

- ჩვე­ნი სოფ­ლის ტყე­ში, უფან­ჯ­რო, ის­ლით და­ხუ­რუ­ლი პა­ტა­რა სახ­ლი თა­ვი­სი ხე­ლით ააშე­ნა, იქ 20 წე­ლი მარ­ტო იცხოვ­რა. მე იმ სახ­ლ­ში დავ­რ­ჩე­ნილ­ვარ კი­დეც. სა­ცალ­ფე­ხო ბი­ლი­კით მივ­დი­ო­დით მას­თან ტყე­ში და საჭ­მე­ლი მიგ­ვ­ქონ­და. ტყე­ში პა­ტა­რა ბოს­ტა­ნი ჰქონ­და. მახ­სოვს, ძმის­შ­ვი­ლებს თა­ვი­სი ხე­ლით მოყ­ვა­ნი­ლი ნეს­ვით გვი­მას­პინ­ძ­ლ­დე­ბო­და. სა­ოც­რად თბი­ლი და მო­სიყ­ვა­რუ­ლე იყო, სულ მას­თან ყოფ­ნა გვინ­დო­და. შემ­დეგ მა­მა­ჩე­მის სახ­ლ­ში 7 ბავ­შ­ვი ვიზ­რ­დე­ბო­დით, 4 დედ­მა­მიშ­ვი­ლი ვი­ყა­ვით და ჩვენ­თან ერ­თად ბი­ძა­ჩე­მის სა­მი ობო­ლიც იზ­რ­დე­ბო­და. კარ­გად მახ­სოვს, რო­გორ გვე­ა­ლერ­სე­ბო­და და გვე­ფე­რე­ბო­და ყვე­ლას ბე­რი გრი­გო­ლი.

- პა­ტი­მა­რიც იყო ბე­რი, ხომ?

- 1935 წლის ზაფხუ­ლი იყო, სახლს ალ­ყა შე­მო­არ­ტყეს, ყვე­ლა­ფე­რი გაჩხ­რი­კეს და სახ­ლი­დან სა­ეკ­ლე­სიო წიგ­ნე­ბი და მა­მა გრი­გო­ლის პი­რა­დი ნივ­თე­ბი წა­ი­ღეს. მა­მა­ჩე­მი აიძუ­ლეს, მათ ტყე­ში გაჰ­ყო­ლო­და, სა­დაც ბე­რი გრი­გო­ლი და­ყუ­დე­ბუ­ლი იყო და იმა­ვე ღა­მეს და­ა­პა­ტიმ­რეს.


და­სას­რუ­ლი შემ­დეგ ნო­მერ­ში


თეა ხურ­ცი­ლა­ვა
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარები (0)
კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სიახლეები
ვაშინგტონის შტატში მცხოვრები ახალგაზრდა ქართველი მეცნიერის ოთარ იოსელიანისგან საინტერესო ამბავი გავიგე, რის მერეც პატარა გამოიძიების ჩატარება დამჭირდა. აი, რას მომიყვა ოთარი:
თბილისში ბევრი ლამაზი გოგო დადიოდა, მაგრამ ის ერთი მაინც სხვანაირად გამორჩეული იყო.
"ნადიკვარის ქუჩაზე, ერთ ლამაზ სახლზე მითხრეს, აქ საროსკიპო იყოო. სახელმწიფო არქივში წავედი, სადაც ჯერ გაუკვირდათ, მერე კი ძალიან დამეხმარნენ. ბოლოს დიდი დასტა შემრჩა ხელთ - გაფოლორცებული ქალების შესახებ მასალა მოვიძიე. "ფოლორცი" სომხური სიტყვაა და ნიშნავს ქუჩას ან მოედანს, სადაც ხალხი იკრიბება, ხოლო გაფოლორცებული - სახელგატეხილ, ნაძრახ ქალს"
ჩვენ გაგ­ვი­მარ­თ­ლა, რად­გან გაქ­ცე­უ­ლებ­მა ცო­ტა რამ თუ წა­ი­ღეს
ივანე ჯავახიშვილი ყოველი ახალი წიგნის პირველ ეგზემპლარებს მეუღლეს უძღვნიდა
შვილ­მ­კ­ვ­და­რი დე­და - თა­მარ გა­ბაშ­ვი­ლი შვი­ლის საფ­ლავ­თან მცი­რე ხნით რჩე­ბო­და ხოლ­მე, შვი­ლის და­ტი­რე­ბა­საც ვერ ახერ­ხებ­და
კვირის სიახლეები
კოალიციამ აშშ-ის მეთაურობით სირიაზე ავიადარტყმები მიიტანა - როგორ ეხმაურება ვლადიმერ პუტინი მომხდარს?
14 აპრილს გამთენიისას საერთაშორისო კოალიციამ, რომლის შემადგენლობაშიც აშშ, საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი შედის, სირიაში გარკვეულ ობიექტებზე დარტყმა მიიტანეს.
0 კომენტარი
"მეზობლებს კარზე კაკუნი რომ არ აეტეხათ, იმ არაკაცს შეიძლება, დედასთან ერთად, ბავშვებიც დაეხოცა"
ბარნოვის ქუჩაზე მომხდარი საზარელი მკვლელობის ახალი დეტალები
0 კომენტარი
საინტერესო დეტალები მსოფლიო ვარსკვლავებთან მუშაობის შესახებ
ქართულ სამზარეულოსა და კულტურაზე შეყვარებული გორან ბრეგოვიჩი
0 კომენტარი
"არ მინდა, ჩემმა შვილმა გაიგოს, რას ვსაქმიანობ" - ყოფილი ბიზნესლედი, რომელიც სასაფლაოების დამლაგებლად მუშაობს
38 წლის სასიამოვნო გარეგნობის ქალბატონი (რომელმაც ვინაობის გამხელა არ ისურვა) 2 წელია, ქალაქ რუსთავის სასაფლაოზე, საფლავების მომვლელია.
2 კომენტარი
სასამართლოში ნასროლი ბოთლი და გზა იურისტობიდან დიზაინერობამდე
დიზაინერობა 25 წლის ასაკში გადაწყვიტა და საბოლოოდ თქვა უარი იურისტობასა და ჟურნალისტობაზეც.
3 კომენტარი
ნანუკა ჟორჟოლიანმა ეფექტური და ჯანსაღი დიეტის რეცეპტი გაამხილა
ნანუკა ჟორჟოლიანი ბოლო პერიოდში შესაშურ ფორმაში ჩადგა. ტელეწამყვანი სხვადასხვა პერიოდში დიეტებით ებრძოდა ჭარბ წონას, თუმცა ზედმეტი კილოგრამების დაკლებასთან ერთად, მიღებული შედეგის შენარჩუნება არანაკლებ მნიშვნელოვანია.
3 კომენტარი
"დედამ ტელეფონში მითხრა, ჟენია დავკარგეთო და ყურმილიც გაითიშა... ისინი იღუპებოდნენ და მე ვერ ვუშველე"

25 მარტი მეორეკლასელი დარინასთვის ერთ-ერთი ლამაზი დღე უნდა ყოფილიყო, რომელსაც მეგობრის დაბადების დღეზე გასართობ ცენტრში გაატარებდა, თუმცა ყველაფერი ტრაგედიით დასრულდა... სავაჭრო-გასართობ ცენტრში მოულოდნელად ხანძარი გაჩნდა, შედეგად უამრავი ადამიანი დაიღუპა და მძიმედ დაშავდა.

1 კომენტარი
სახსრებში მამტვრევს. ალბათ ბედნიერების ნიშანია.
LIFE
უსინათლო ფეხბურთელთა პრობლემები და სპორტის მინისტრის შანსი
ახლახან სრულიად შემთხვევით გავიგე, რომ უსინათლო ბიჭები ფეხბურთს თამაშობენ და რომ ამ ჩემთვის სრულიად უცნობ სპორტის სახეობას ქართველი ახალგაზრდებიც მისდევენ.
0 კომენტარი
"თამარ მეფე იალბუზზე ცხოვრობდა" - ეროვნული გამოცდების "სალაღობო მაგალითები"
"ტარიელმა თავისი საცოლის საქმრო მოკლა და თვითონ ვეფხვის ტყავი ჩაიცვა, რომ მტერს ვეღარ ეცნო"
7 კომენტარი
მეფუტკრე გოგონა თონეთიდან
"მთვრალი ფუტკრები მეზობელ სკებს დაერევიან, მთელ თაფლს შენკენ გამოზიდავენო"
8 კომენტარი