არ­თურ კო­ნან დო­ი­ლი - დე­ტექ­ტი­ვის მე­ფე
font-large font-small
არ­თურ კო­ნან დო­ი­ლი - დე­ტექ­ტი­ვის მე­ფე
კო­ნან დო­ი­ლი ძა­ლი­ან უფ­რ­თხო­და "ერ­თი პერ­სო­ნა­ჟის მწერ­ლად" ქცე­ვას

"გზის" ამ ნომ­რი­დან, თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში, მკითხ­ველს შე­საძ­ლებ­ლო­ბა ეძ­ლე­ვა, ჟურ­ნალ­თან ერ­თად შე­ი­ძი­ნოს არ­თურ კო­ნან დო­ი­ლის "რჩე­უ­ლი" 4-ტო­მე­უ­ლი, რო­მე­ლიც ლე­გენ­და­რულ შერ­ლოკ ჰოლ­მ­ს­ზე და­წე­რი­ლი მი­სი დე­ტექ­ტი­ვე­ბის უმე­ტეს ნა­წილს მო­ი­ცავს ანუ - არა მარ­ტო იმ თხზუ­ლე­ბებს, რომ­ლე­ბიც ათ­წ­ლე­უ­ლე­ბის წინ გა­მო­ცე­მუ­ლა, არა­მედ - რო­მანს "ში­შის ვე­ლი" - და რამ­დე­ნი­მე მოთხ­რო­ბას, რომ­ლე­ბიც სა­გან­გე­ბოდ ამ სე­რი­ის­თ­ვის პირ­ვე­ლად ითარ­გ­მ­ნა ქარ­თულ ენა­ზე. ამ­გ­ვა­რად, დე­ტექ­ტი­ვე­ბის მოყ­ვა­რუ­ლებს სა­კუ­თა­რი ბიბ­ლი­ო­თე­კის სა­უცხოო ახა­ლი კო­ლექ­ცი­ით შევ­სე­ბის შან­სი ეძ­ლე­ვათ. სწო­რედ ამ გა­რე­მო­ე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბით გა­დავ­წყ­ვი­ტეთ, "გზის" ფურ­ც­ლებ­ზე არ­თურ კო­ნან დო­ი­ლის ცხოვ­რე­ბის სა­ინ­ტე­რე­სო მო­მენ­ტე­ბის შე­სა­ხებ მოგ­ვეთხ­რო.

ერ­თხელ, სა­ხუ­მა­რო გან­წყო­ბა­ზე მყოფ­მა მწე­რალ­მა, ლონ­დო­ნის თორ­მე­ტი ცნო­ბი­ლი მსხვი­ლი ბან­კი­რის მი­სა­მარ­თი შე­არ­ჩია, რომ­ლე­ბიც გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლად და­დე­ბი­თი რე­პუ­ტა­ცი­ით სარ­გებ­ლობ­დ­ნენ, და თი­თო­ე­ულ მათ­განს გა­უგ­ზავ­ნა ტე­ლეგ­რა­მა: "ყვე­ლა­ფე­რი გა­მო­აშ­კა­რავ­და. და­ი­მა­ლეთ!" მე­ო­რე დღეს, თორ­მე­ტი­ვე ბან­კი­რი ლონ­დო­ნი­დან გაქ­რა...

სა­თა­ვე­ებ­თან

პრო­ფე­სი­ით ექი­მი, ცნო­ბი­ლი ინ­გ­ლი­სე­ლი მწე­რა­ლი - არ­თურ კო­ნან დო­ი­ლი მრა­ვა­ლი სა­თავ­გა­და­სავ­ლო, ის­ტო­რი­უ­ლი, პუბ­ლი­ცის­ტუ­რი, ფან­ტას­ტი­კუ­რი და იუმო­რის­ტუ­ლი ნა­წარ­მო­ე­ბის ავ­ტო­რია. ის და­ი­ბა­და და გა­ი­ზარ­და ირ­ლან­დი­ელ კა­თო­ლი­კე­თა ოჯახ­ში. მა­მა ცოლ-შვილს არ­ქი­ტექ­ტო­რო­ბი­თა და მხატ­ვ­რო­ბით არ­ჩენ­და. პა­ტა­რა არ­თუ­რის დე­და სულ ახალ­გაზ­რ­და, 17 წლის ქა­ლი იყო, რო­მელ­საც გა­ტა­ცე­ბით უყ­ვარ­და წიგ­ნე­ბის კითხ­ვა და ამას­თან, თხრო­ბის სა­ო­ცარ უნარ­საც ფლობ­და. მა­თი ოჯა­ხი ღა­რი­ბუ­ლად ცხოვ­რობ­და. არ ჰყავ­დათ მსა­ხუ­რი. სახ­ლ­ში მთელ სა­მუ­შა­ოს დე­და ას­რუ­ლებ­და და იმავ­დ­რო­უ­ლად, შვი­ლებ­საც ესა­უბ­რე­ბო­და.

რად­გან ოჯა­ხი ხელ­მოკ­ლედ ცხოვ­რობ­და, მდი­დარ­მა ნა­თე­სა­ვებ­მა მცი­რეწ­ლო­ვა­ნი არ­თუ­რის სწავ­ლის და­ფი­ნან­სე­ბა იკის­რეს. მა­ლე, 9 წლის არ­თუ­რი დაწყე­ბით სწავ­ლე­ბას გო­დე­რის მო­სამ­ზა­დე­ბე­ლი სკო­ლის ბა­ზა­ზე შე­უდ­გა, სა­დაც 7 წე­ლი დაჰ­ყო. ბი­ჭუ­ნა იქა­ურ წე­სებს ვერ ეგუ­ე­ბო­და: რე­ლი­გი­ურ გაკ­ვე­თი­ლებს ფი­ზი­კუ­რი სას­ჯე­ლიც ხში­რად მოჰ­ყ­ვე­ბო­და. ასე­თი მიდ­გო­მა პა­ტა­რას სი­ცოცხ­ლეს უმ­წა­რებ­და. შვე­ბად მწერ­ლო­ბა მო­ევ­ლი­ნა. ეს კი იმა­ში გა­მო­ი­ხა­ტე­ბო­და, რომ დე­დას სა­კუ­თა­რი ცხოვ­რე­ბის დაწ­ვ­რი­ლე­ბით ასახ­ვას წე­რი­ლო­ბით უგ­ზავ­ნი­და.
შემ­დეგ, სწავ­ლა სტო­უნ­ჰერ­სის იეზუ­ი­ტურ კო­ლეჯ­ში გა­აგ­რ­ძე­ლა. ვერც აქ სწავ­ლამ და­აჩ­ნია მის სულს შთამ­ბეჭ­და­ვი კვა­ლი - სიყ­ვა­რუ­ლი ვერც ერ­თი მეც­ნი­ე­რე­ბის მი­მართ ვერ აღეძ­რა. 1876 წელს სწავ­ლა ედინ­ბურ­გის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში გა­აგ­რ­ძე­ლა, სა­დაც გა­დაწყ­ვი­ტა, ექი­მი გამ­ხ­და­რი­ყო.
ახალ­გაზ­რ­და კო­ნან დო­ილ­ზე დი­დი გავ­ლე­ნა იქო­ნია ექიმ­მა ბრა­ი­ენ ჩარ­ლ­ზ­მა - ახალ­გაზ­რ­და მდგმურ­მა, რო­მე­ლიც ოთახს მათ სახ­ლ­ში ქი­რა­ობ­და. მო­მა­ვა­ლი მწერ­ლე­ბი­დან, ვი­საც აქ­ვე გა­ეც­ნო, იყ­ვ­ნენ: ჯე­იმს ბა­რი და რო­ბერტ ლუ­ის სტი­ვენ­სო­ნი.
არ­თუ­რის ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი დე­ბი­უ­ტი მე­სა­მე კურ­ს­ზე სწავ­ლი­სას შედ­გა. მი­სი პირ­ვე­ლი მოთხ­რო­ბა - "სე­სა­სის ვე­ლის სა­ი­დუმ­ლო" უნი­ვერ­სი­ტე­ტის ჟურ­ნალ­ში და­ი­ბეჭ­და. უფ­რო მსხვილ გა­მო­ცე­მა­ში კი მი­სი მე­ო­რე თხზუ­ლე­ბა გა­მო­აქ­ვეყ­ნეს.
სწავ­ლის დროს, არ­თუ­რი მე­აფ­თი­ა­ქედ და სხვა­დას­ხ­ვა ექი­მის თა­ნა­შემ­წე­დაც მუ­შა­ობ­და, სა­ი­და­ნაც გა­მო­მუ­შა­ვე­ბულ თან­ხას ოჯახ­ში - თა­ვი­სი შვი­დი და-ძმის შე­სა­ნა­ხად გზავ­ნი­და. 1880 წელს ეკი­პა­ჟის ექი­მად ვე­შაპ­მ­ჭე­რი გე­მის - "ი­მე­დის" ბორ­ტ­ზე, ორი წლის შემ­დეგ კი ხო­მალდ "მა­ი­უმ­ბა­ზე" მუ­შა­ობ­და. 1881 წელს, უნი­ვერ­სი­ტე­ტი და­ას­რუ­ლა, ექი­მის დიპ­ლო­მი და ბა­კა­ლავ­რის ხა­რის­ხი მი­ი­ღო.

მწერ­ლო­ბა, რო­გორც
არ­ჩე­ვა­ნი
1891 წლის მა­ის­ში, არ­თურ კო­ნან დო­ი­ლის­თ­ვის გარ­დამ­ტე­ხი მო­მენ­ტი დად­გა: ის გრი­პის მძი­მე ფორ­მით და­ა­ვად­და და რამ­დე­ნი­მე დღის მან­ძილ­ზე სიკ­ვ­დი­ლის პი­რას იმ­ყო­ფე­ბო­და. რო­ცა ავად­მ­ყო­ფო­ბამ უკან და­ი­ხია, გა­აც­ნო­ბი­ე­რა, რომ მხო­ლოდ ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი საქ­მი­ა­ნო­ბა სურ­და. სა­კუ­თა­რი ჩა­ნა­ფიქ­რის ხორ­ც­შე­სას­ხ­მე­ლად, საცხოვ­რებ­ლად ლონ­დონ­ში გა­და­ბარ­გ­და. 1884 წლი­დან მო­ყო­ლე­ბუ­ლი, სა­კუ­თარ თავს უკ­ვე სხვა­დას­ხ­ვა ჟან­რ­ში ცდი­და და ნა­წარ­მო­ე­ბებს ერ­თი­მე­ო­რეს მი­ყო­ლე­ბით წერ­და. 80-იანი წლე­ბის დამ­ლევს, გარ­თო­ბის მიზ­ნით, სცა­და და­ე­წე­რა პირ­ვე­ლი დე­ტექ­ტი­უ­რი მოთხ­რო­ბე­ბი მოყ­ვა­რულ გა­მომ­ძი­ე­ბელ - შერ­ლოკ ჰოლ­მ­ს­ზე. სა­ო­ცა­რია, მაგ­რამ ამ ნა­წარ­მო­ე­ბებ­მა მა­შინ­ვე დი­დი ინ­ტე­რე­სი პო­ვა მკითხ­ველ­ში. ავ­ტო­რი უამ­რავ წე­რილს იღებ­და, რომ­ლის ად­რე­სა­ტიც სწო­რედ გა­მომ­ძი­ე­ბე­ლი ჰოლ­მ­სი გახ­ლ­დათ. ადა­მი­ა­ნე­ბი ფიქ­რობ­დ­ნენ, რომ ეს არა გა­მო­გო­ნი­ლი პერ­სო­ნა­ჟი, არა­მედ - რე­ა­ლუ­რი ადა­მი­ა­ნი იყო.
მარ­თ­ლაც, ამ პერ­სო­ნაჟს სა­კუ­თა­რი პრო­ტო­ტი­პი ნამ­დ­ვი­ლად ჰყავ­და - ედინ­ბურ­გის ქა­ლა­ქის სა­მე­ფო სა­ა­ვად­მ­ყო­ფოს ქი­რურ­გი, უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრო­ფე­სო­რი, ჯო­ზეფ ბე­ლი, რო­მელ­საც ცნო­ბილ ექიმ­თა მთე­ლი პლე­ა­და ჰყავ­და გა­მოზ­რ­დი­ლი. მათ რიგს არ­თურ კო­ნან დო­ი­ლიც მი­ე­კუთ­ვ­ნე­ბო­და. პრო­ფე­სო­რი არა მარ­ტო შე­სა­ნიშ­ნა­ვი ქი­რურ­გი, არა­მედ დი­დი დაკ­ვირ­ვე­ბის უნა­რის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნიც იყო. სწო­რედ მან მის­ცა და­სა­ბა­მი ჰოლ­მ­სის დე­დუქ­ცი­ურ მე­თოდს. თა­ვი­სი გმი­რის­თ­ვის სა­ხე­ლის შერ­ჩე­ვა კო­ნან დო­ილს არ გას­ჭირ­ვე­ბია. იმ დროს კრი­კე­ტის ცნო­ბი­ლი მო­თა­მა­შის - შერ­ლო­კის სა­ხელს მწე­რალ­მა ამე­რი­კე­ლი ექი­მის, ოლი­ვერ უენ­დელ ჰოლ­მ­სის გვა­რი და­უ­კავ­ში­რა; გა­მომ­ძი­ებ­ლის ერ­თ­გულ თა­ნამ­გ­ზავრს - დოქ­ტორ უოტ­სონს გვა­რი ბე­ი­კერ-სტრიტ­ზე მცხოვ­რე­ბი რე­ა­ლუ­რი დან­ტის­ტი­სა მის­ცა.
რად­გა­ნაც კო­ნან დო­ი­ლი ძა­ლი­ან უფ­რ­თხო­და "ერ­თი პერ­სო­ნა­ჟის მწერ­ლად" ქცე­ვას, 1893 წელს სა­კუ­თა­რი გმი­რი "მო­აკ­ვ­დი­ნა". მკითხ­ვე­ლებ­ზე ამან შო­კის მომ­გ­ვ­რე­ლად იმოქ­მე­და: მწერ­ლის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბას უამ­რა­ვი ადა­მი­ა­ნი აპ­რო­ტეს­ტებ­და და შერ­ლო­კის დაბ­რუ­ნე­ბას მო­ითხოვ­და. 1902 წელს, რო­ცა ინ­გ­ლის­სა და ბუ­რე­ბის შო­რის ომი­დან დაბ­რუნ­და (პოლ­კის ექი­მად მსა­ხუ­რობ­და), დი­დი ფი­ნან­სუ­რი პრობ­ლე­მე­ბის წი­ნა­შე აღ­მოჩ­ნ­და და პო­პუ­ლა­რუ­ლი პერ­სო­ნა­ჟის "მკვდრე­თით აღ­დ­გე­ნა" გა­დაწყ­ვი­ტა და რამ­დე­ნი­მე ახა­ლი თხზუ­ლე­ბა და­წე­რა. 1912 წელს კო­ნან დო­ილ­მა სა­მეც­ნი­ე­რო ფან­ტას­ტი­კის ნი­მუ­ში - "და­კარ­გუ­ლი სამ­ყა­რო" გა­მოს­ცა. მას კი­დევ მრა­ვა­ლი ფან­ტას­ტი­კუ­რი მოთხ­რო­ბა და რო­მა­ნი მოჰ­ყ­ვა.

პირ­ვე­ლი მსოფ­ლიო ომის დროს არ­თურს ფრონ­ტ­ზე წას­ვ­ლა სურ­და, მაგ­რამ უარით გა­მო­ის­ტუმ­რეს, რის შემ­დე­გაც მწე­რალ­მა აქ­ტი­ურ პუბ­ლი­ცის­ტურ საქ­მი­ა­ნო­ბას მიჰ­ყო ხე­ლი. ძი­რი­თა­დად, ომის თე­მა­ზე წერ­და. მწერ­ლის გულს ღრმა ჭრი­ლო­ბა მი­ა­ყე­ნა მი­სი ვა­ჟის, დის­შ­ვი­ლე­ბი­სა და ძმის ფრონ­ტ­ზე და­ღუპ­ვამ. კო­ნან დო­ილ­მა თა­ვის უწინ­დელ ლი­ტე­რა­ტუ­რულ გა­რე­მოც­ვას­თან ყვე­ლა ურ­თი­ერ­თო­ბა გაწყ­ვი­ტა. 1917 წელს სა­ხალ­ხოდ გა­ე­მიჯ­ნა კა­თო­ლი­ციზმს, რაც სპი­რი­ტუ­ა­ლიზ­მით მი­სი გა­ტა­ცე­ბის და­სა­ბა­მად იქ­ცა. მი­სი უკა­ნას­კ­ნე­ლი სქელ­ტა­ნი­ა­ნი ნა­წარ­მო­ე­ბი 1929 წელს გა­მო­ვი­და.

ცხოვ­რე­ბის ბო­ლო წლებ­ში, მუდ­მი­ვად ახ­ლის ძი­ე­ბა­ში, არ­თურ კო­ნან დო­ი­ლი ბევრს მოგ­ზა­უ­რობ­და. ზღვით ბევ­რი სა­ინ­ტე­რე­სო მარ­შ­რუ­ტი მო­ი­ა­რა და ბევ­რი ქვე­ყა­ნა მო­ი­ნა­ხუ­ლა. ნა­დი­რობ­და ვე­შა­პებ­სა და ნი­ან­გებ­ზე. ყო­ვე­ლი­ვე ამას­თან ერ­თად, არც პუბ­ლი­ცის­ტურ მოღ­ვა­წე­ო­ბას ივიწყებ­და.
1930 წელს, რო­ცა უკ­ვე სა­წოლს იყო მი­ჯაჭ­ვუ­ლი, თა­ვი­სი უკა­ნას­კ­ნე­ლი "მოგ­ზა­უ­რო­ბა" გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლა: ად­გა და ბაღ­ში გა­ვი­და, სა­დაც გუ­ლის შე­ტე­ვა გა­ნუ­ვი­თარ­და. ახ­ლობ­ლებ­მა ძირს და­ვარ­დ­ნი­ლი იპო­ვეს. ხელ­ში თეთ­რი ენ­ძე­ლა ჰქონ­და ჩაბღუ­ჯუ­ლი.
დი­დი მწე­რა­ლი 1930 წლის 7 ივ­ლისს, ოჯა­ხურ გა­რე­მოც­ვა­ში გარ­და­იც­ვა­ლა.

ირი­ნა ჯან­დი­ე­რი
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარები (0)
კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სიახლეები
დედაქალაქის მერი კახა კალაძე და მისი უმშვენიერესი მეუღლე, ანუკი არეშიძე მეოთხე ბავშვის მოლოდინში არიან.
მართალია პრინც ჰარისა და მეგან მარკლის ქორწილი უკვე გაიმართა, თუმცა არ წყდება საზოგადოების ინტერესი სამეფო ოჯახისა და "ახალგამომცხვარი" ცოლ-ქმრის მიმართ.
"რთული ცხოვრება მქონდა, 14 წლიდან ვმუშაობდი სოფელში - ვინმეს ხილი ჰქონდა მოსაკრეფი თუ შეშა ჰქონდა დასატვირთი, მივდიოდი"
ნანუკა ჟორჟოლიანი ბოლო პერიოდში შესაშურ ფორმაში ჩადგა. ტელეწამყვანი სხვადასხვა პერიოდში დიეტებით ებრძოდა ჭარბ წონას, თუმცა ზედმეტი კილოგრამების დაკლებასთან ერთად, მიღებული შედეგის შენარჩუნება არანაკლებ მნიშვნელოვანია.
ოჯახშექმნილი ქალები ხშირად აღნიშნავენ, რომ წლების შემდეგ მეუღლეების მხრიდან ვერ გრძნობენ ისეთ ყურადღებასა და მზრუნველობას, როგორც ეს ხდებოდა თუნდაც შეყვარებულობის პერიოდში. იმის გასარკვევად, თუ როგორ ანებივრებენ ქართველი მამაკაცები ცოლებს, სოციალურ ქსელში პატარა გამოკითხვა ჩავატარეთ.
მსახიობმა თამუნა აბშილავამ "ჩემი ცოლის დაქალებში" მაჭანკლის პერსონაჟით მაყურებლის ყურადღება და დიდი მოწონება დაიმსახურა.
მერაბი ყოფილი მძღოლია. მამამისიც მძღოლი იყო და ბაბუამისიც, ამიტომ როცა სკოლის დამთავრებისთანავე საქალაქთაშორისო ავტობუსზე მოინდომა მუშაობა, არავის გაჰკვირვებია.
ბა­ტო­ნი ნუგ­ზა­რი წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში მუ­შა­ობ­და შეფ-მზა­რე­უ­ლად და კარ­გად იცის ჩვე­ნი მო­სახ­ლე­ო­ბის გე­მოვ­ნე­ბა:
აღარ ვაპირებ "საიდუმლო სანტას" თავი გავაბითურებინო
კვირის სიახლეები
"ასე უჭირს ერს და ბერს, რომ 11-სულიანი ოჯახი ქუჩაში არ დავტოვოთ?!"
მამა ათანასეს დახმარება სჭირდება
2530 კომენტარი
სპორტსმენი იატაკქვეშეთიდან
ხელოვნების რანგამდე აყვანილი სპორტის სახეობა, რომელიც ცხოვრების წესს გიცვლის
2655 კომენტარი
"ქალს სათქმელს ეტყვი, კაცს კი უნდა გაულაწუნო"
რით დაიმსახურა ორმა მამაკაცმა ასმათ ტყაბლაძისგან სილის გაწნა
3 კომენტარი
"ფრაზა "შენ უფრო ჩაცმული ხარ", ჩვენს სახლში ხშირად ისმის"
ნინო მუმლაძის თავს გადახდენილი მხიარული ამბები
4 კომენტარი
"გაუნათლებელი ადამიანი ყველა დროში საცოდავად გამოიყურება"
ია სუხიტაშვილი შვილებსა და საკუთარ თვისებებზე
1 კომენტარი
"ზოგჯერ ჯიბეში სამგზავრო ფულიც არ მქონია"
რა ბიზნესი წამოიწყო ნინი ონიანმა
2 კომენტარი
სახსრებში მამტვრევს. ალბათ ბედნიერების ნიშანია.
LIFE
ფერწერაში ამღერებული ქართული ქორეოგრაფია, ფრესკები, ჩუქურთმა
ქალი, რომელმაც მსოფლიოს თანამედროვე ქართული ფერწერის სიძლიერე გააცნო
5 კომენტარი
ტრამვაის ქვეშ მოყოლილი გოგონას ამბავი
"მართლა ძალიან საშინელი სანახავი ვიყავი და ხალხმა უკან დაიხია"
2444 კომენტარი
"პირველი გასროლისას ადრენალინის უდიდეს მოზღვავებას გრძნობ"
ტანკი "წიქარა" და ტანკისტების "ნათლობა"
1218 კომენტარი
"იმ მოტივით, რომ "რაღაც იქნება", საქართველოდან არ წამოხვიდეთ"
ავსტრიაში მცხოვრები წარმატებული ქართველი და მისი რობოტები
1206 კომენტარი